بررسی مؤلّفه­‌های فرهنگی مرزبان نامه و تطبیق با مفاهیم شهروندی نوین با رویکرد توسعۀ فرهنگ شهروندی برمبنای مدل اینگلهارت

نویسندگان

    مژده هاشمی دانشجوی دکتری، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد دزفول، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول، ایران.
    عبدالله مقامیان زاده * استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد دزفول، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول، ایران. a.maghamianzade@gmail.com
    مسعود خردمند پور استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد دزفول، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول، ایران.
    علی زاهد استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد دزفول، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول، ایران.

کلمات کلیدی:

 ادبیات تعلیمی, فرهنگ شهروندی, مرزبان‌نامه, شهروندی نوین, توسعۀ فرهنگی, مدل اینگلهارت

چکیده

هدف اصلی این پژوهش، استخراج مفاهیم و مؤلفه‌هایی است که در تقویت فرهنگ شهروندی و ترویج رفتارهای مدنی و مسئولانه در جامعۀ امروز می‌تواند نقش‌آفرین باشد. در تبیین چارچوب نظری پژوهش، از دیدگاه‌های رونالد اینگلهارت درباره تحول ارزش‌ها و گذار از ارزش‌های مادی به فرامادی بهره گرفته شده است؛ به‌ویژه تأکید وی بر نقش فرهنگ و ارزش‌های درونی‌شده در شکل‌گیری الگوهای مشارکت اجتماعی، اعتماد عمومی و سرمایه اجتماعی. بر این اساس، با تطبیق مفاهیم استخراج‌شده از متون کلاسیک با مؤلفه‌های شهروندی نوین (نظیر مسئولیت‌پذیری، مشارکت اجتماعی، احترام به قانون، مدارا، انصاف و حقوق متقابل فرد و جامعه) و نیز با توجه به نظریۀ تحول ارزشی اینگلهارت، تلاش شده است پیوندی نظری میان میراث ادبی  اخلاقی گذشته و الزامات فرهنگی جامعۀ معاصر برقرار گردد. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که متن کلاسیک مورد بررسی(مرزبان نامه)، سرشار از مضامین ناظر به آداب معاشرت، عدالت‌ورزی، خردگرایی، دیگردوستی، تربیت مدنی و اصلاح فرد و جامعه‌اند؛ مفاهیمی که در چارچوب نظری تحول ارزش‌ها می‌توانند در تقویت نگرش‌های مشارکتی، ارتقای اعتماد اجتماعی و توسعۀ فرهنگ شهروندی مؤثر باشند. این پژوهش بر آن است که نشان دهد سنت ادبی  اخلاقی فارسی، ظرفیتی مغفول‌مانده در زمینۀ آموزش مفاهیم شهروندی است و می‌تواند در پیوند میان میراث فکری ایرانی  و نیازهای جامعۀ امروز نقشی مؤثر ایفا کند.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

1. Inglehart RF. Modernization and Postmodernization: Cultural, Economic, and Political Change in 43 Societies. Shokri Y, editor. Tehran: Ney Publishing; 1998.

2. Inglehart RF. Cultural Transformations and Value Changes in Industrial Societies. Fazeli M, editor. Tehran: Institute for Humanities and Cultural Studies; 1994.

3. Inglehart RF. Cultural Change in Advanced Industrial Societies. Vatar M, editor. Tehran2003.

4. Dehkhoda AA. Dehkhoda Dictionary. Tehran: University of Tehran; 1998.

5. Iranmanesh MR. The Concept of Citizenship. Tehran: Negah-e Moaser Publishing; 2015.

6. Black HC. Black's Law Dictionary. 6th ed. U.S.A.: West Publisher; 2011.

7. Fakuhi N. Key Concepts of Citizen and Citizenship Culture in Iran. Tehran: Sarmayeh Newspaper; 2008.

8. Faulks K. Citizenship. Delforooz MT, editor. Tehran: Kavir Publishing; 2002.

9. Bayat A. Citizenship and Social Changes. Tehran: Ney Publishing; 2007.

10. Banks JA. Diversity, Group Identity, and Citizenship Education in a Global Age. Educational Researcher. 2008;37(3):129-39.

11. Sears A, Hebert Y. Citizenship Education: Canadian Education Association; 2005.

12. Naqizadeh S. Citizenship Rights and Social Transformations. Tehran: Mizan Publishing; 2006.

13. Safa Z. History of Literature in Iran. 14th ed. Tehran: Ferdows Publishing; 1999.

14. Varavini Sda-D. Marzban-nameh. 11th ed. Khatib Rahbar K, editor. Tehran: Safi Alishah; 2007.

15. Rastegar Fasaei M, Esna Ashari A. Iranian Identity in Persian Literature up to the Mongol Invasion. Social Sciences and Humanities of Shiraz University. 2005(42):69-80.

16. Inglehart RF. Cultural Evolution: People's Motivations Are Changing, and Reshaping the World. Attarzadeh B, editor. Tehran: Scientific and Cultural Publishing Company; 2021.

17. Inglehart RF, Abramson PR. Economic Security and Value Change. Nameh-ye Pajouhesh. 1999(14-15):59-106.

دانلود

چاپ شده

۱۴۰۳/۰۳/۰۱

ارسال

۱۴۰۲/۱۰/۰۴

بازنگری

۱۴۰۳/۰۲/۰۳

پذیرش

۱۴۰۳/۰۲/۱۰

شماره

نوع مقاله

مقالات

ارجاع به مقاله

هاشمی م. .، مقامیان زاده ع.، خردمند پور م.، و زاهد ع. (1403). بررسی مؤلّفه­‌های فرهنگی مرزبان نامه و تطبیق با مفاهیم شهروندی نوین با رویکرد توسعۀ فرهنگ شهروندی برمبنای مدل اینگلهارت. گنجینه زبان و ادبیات فارسی، 2(1)، 70-93. https://jtpll.com/index.php/jtpll/article/view/443

مقالات بیشتر خوانده شده از همین نویسنده

مقالات مشابه

1-10 از 226

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.