ساختار روایتهای مثنوی با تأکید بر عنصر زمان
کلمات کلیدی:
روایتشناسی, مثنوی معنوی, زمان داستان, ساختار روایی, مولویچکیده
پژوهش حاضر با هدف تحلیل دقیق ساختار روایی و ابعاد زمانی در مثنوی معنوی انجام شده است. این مطالعه به تفکیک مفاهیم کلیدی، از جمله زمان داستان، زمان روایت و ترتیب رخدادها میپردازد. با این رویکرد، پژوهش حاضر تلاش دارد تا نحوه بازنمایی زمان در متن مولوی و تأثیر آن بر ساختار معنایی، ادبی و عرفانی مثنوی را روشن سازد. روش پژوهش توصیفی ـ تحلیلی است و دادهها از طریق مطالعه دقیق متن مثنوی معنوی، تحلیل ساختارهای روایی و بررسی منابع پژوهشی مرتبط گردآوری شدهاند. چارچوب تحلیلی پژوهش شامل بررسی مؤلفههای زمانی، تحلیل ساختار روایت، شناسایی تکنیکهای روایت چندلایه و ارزیابی سبکشناسی روایت است تا روابط میان زمان، ترتیب رخدادها، نحوه روایت و تجربه مخاطب آشکار شود. یافتههای پژوهش نشان میدهد که زمان در مثنوی معنوی صرفاً به شکل خطی و متوالی تجربه نمیشود، بلکه مولوی با بهرهگیری از تکنیکهایی همچون بازگشت به گذشته، پیشنمایی، روایتهای درونمتنی، همپوشانی زمانی رخدادها و تعلیق در جریان روایت، ساختار زمانی متن را چندلایه و غیرخطی میسازد. این تکنیکها، امکان بازنمایی تجربههای عرفانی، تأملات فلسفی و سطحهای متعددی از معنا را فراهم میآورند و دریافت مخاطب از متن را از تجربهای صرفاً خطی و زمانی به تجربهای فرازمانی، ذهنی و نمادین ارتقا میدهند. مولوی با تغییر زاویه دید و جابهجاییهای زمانی در روایت، رابطهای پیچیده میان زمان، مکان، شخصیتها و موضوعات معنوی برقرار کرده است که این ویژگی، مثنوی را از روایتهای صرفاً خطی متمایز میسازد و امکان ایجاد لایههای متعدد معنایی و تأملات فلسفی و عرفانی را فراهم میآورد. این پژوهش میتواند نقشی مؤثر در توسعه مطالعات روایتشناسی و تحلیل روایی متون کلاسیک فارسی، بهویژه در حوزۀ ادبیات عرفانی و معنوی، ایفا کند.
دانلودها
مراجع
1. Emami N. Narrative and the Time Span of Narrative in Masnavi Stories. Literary Research Quarterly. 2008(5).
2. Shayegan D. Mental Idols and Eternal Memory. Tehran: Amirkabir; 2002.
3. Mandanipour S. The Ghosts of Scheherazade: Structures, Techniques, and Forms of Modern Fiction. Tehran: Ghognoos Publications; 2014.
4. Makki I. Understanding the Elements of Drama. Tehran: Soroush; 2009.
5. Rimmon-Kenan S. Narrative Fiction: Contemporary Poetics. Tehran: Niloufar; 2008.
6. Bertens H. Basics of Literary Theory. Second Edition ed. Tehran: Ahang-e Digar; 2012.
7. Genette G. Order in Narrative. In: McQuillan M, editor. Selected Narrative Essays. Tehran: Minuye Kherad; 2009.
8. Hosseini Lahiji SMJ, Taraf M. Thoughts of Molavi: Yesterday, Today, Tomorrow. Tehran: Basirat; 2000.
9. Zarrinkoub A. The Secret of the Reed. 5th Edition ed. Tehran: Elmi; 1999.
10. Zarrinkoub A. The Ocean in a Jug. 4th Edition ed. Tehran: Elmi Publications; 2003.
11. Zarrinkoub A. Step by Step until Meeting God. 33rd Edition ed. Tehran: Elmi Publications; 2014.
12. Homayi J. What Does Molavi Say, Vol. 2. Tehran: Yaran-e Alavi; 1999.
13. Chittick W. The Sufi Path of Love. Tehran: Mehrandish; 2005.
14. Shamisa S. Literary Criticism. Tehran: Ferdows; 1999.
15. Zamani K. Comprehensive Commentary on the Masnavi. Tehran: Ettelaat; 2011.
16. Safavi SS, Alavi Ma-S. The Semantic Structure of the Spiritual Masnavi (Book One). Tehran: Written Heritage Research Center; 2009.
17. Mashidi J. Speech in the Speech of Molavi. Tehran: Arak University; 2000.
18. Tavakoli H. From the Signs of the Sea: Poetics of Narrative in the Masnavi. Tehran: Morvarid; 2010.
19. Bameshk S. Narratology of Masnavi Stories. Tehran: Hermes; 2014.
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Meisam Soleimani (Author); Farzaneh Yousef Ghanbari; Hamidreza Ardestani Rostami, Masoud Kheradmandpour (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
