Maher Publishing Institute گنجینه زبان و ادبیات فارسی 3060-7930 4 پاییز 1405 1405 07 01 The Structure of Narratives in the Masnavi with Emphasis on the Element of Time ساختار روایت­های مثنوی با تأکید بر عنصر زمان 1 19 FA میثم سلیمانی دانشجوی دکتری، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد دزفول ، دانشگاه آزاد اسلامی ، دزفول، ایران فرزانه یوسف قنبری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد دزفول ، دانشگاه آزاد اسلامی ، دزفول، ایران. حمیدرضا اردستانی رستمی گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد دزفول ، دانشگاه آزاد اسلامی ، دزفول، ایران مسعود خردمند پور گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد دزفول ، دانشگاه آزاد اسلامی ، دزفول، ایران Journal Article 1404/07/04 <p>The present study aims to provide a precise analysis of narrative structure and temporal dimensions in the Masnavi-ye Ma‘navi. The research examines key concepts separately, including story time, narrative time, and the order of events. Through this approach, the study seeks to clarify the representation of time in Rumi’s text and its influence on the semantic, literary, and mystical structure of the Masnavi. The research adopts a descriptive–analytical method, and data were collected through close reading of the Masnavi-ye Ma‘navi, analysis of narrative structures, and examination of relevant scholarly sources. The analytical framework includes the investigation of temporal components, analysis of narrative structure, identification of multilayered narrative techniques, and stylistic evaluation of narration in order to reveal the relationships among temporality, event sequencing, narrative presentation, and reader experience. The findings indicate that time in the Masnavi-ye Ma‘navi is not experienced merely in a linear and sequential manner; rather, Rumi constructs a multilayered and nonlinear temporal structure through techniques such as flashback, foreshadowing, embedded narratives, temporal overlap of events, and narrative suspension. These techniques enable the representation of mystical experiences, philosophical reflections, and multiple layers of meaning, transforming the reader’s engagement with the text from a purely chronological experience into a trans-temporal, mental, and symbolic one. By shifting narrative perspective and employing temporal displacements, Rumi establishes a complex relationship among time, space, characters, and spiritual themes. This characteristic distinguishes the Masnavi from purely linear narratives and facilitates the emergence of multiple semantic layers as well as philosophical and mystical contemplation. The present study can contribute significantly to the development of narratological studies and narrative analysis of classical Persian texts, particularly within the field of mystical and spiritual literature.</p> <p>پژوهش حاضر با هدف تحلیل دقیق ساختار روایی و ابعاد زمانی در مثنوی معنوی انجام شده است. این مطالعه به تفکیک مفاهیم کلیدی، از جمله زمان داستان، زمان روایت و ترتیب رخدادها می‌پردازد. با این رویکرد، پژوهش حاضر تلاش دارد تا نحوه بازنمایی زمان در متن مولوی و تأثیر آن بر ساختار معنایی، ادبی و عرفانی مثنوی را روشن سازد. روش پژوهش توصیفی ـ تحلیلی است و داده‌ها از طریق مطالعه دقیق متن مثنوی معنوی، تحلیل ساختارهای روایی و بررسی منابع پژوهشی مرتبط گردآوری شده‌اند. چارچوب تحلیلی پژوهش شامل بررسی مؤلفه‌های زمانی، تحلیل ساختار روایت، شناسایی تکنیک‌های روایت چندلایه و ارزیابی سبک‌شناسی روایت است تا روابط میان زمان، ترتیب رخدادها، نحوه روایت و تجربه مخاطب آشکار شود. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که زمان در مثنوی معنوی صرفاً به شکل خطی و متوالی تجربه نمی‌شود، بلکه مولوی با بهره‌گیری از تکنیک‌هایی همچون بازگشت به گذشته،  پیش‌نمایی، روایت‌های درون‌متنی، همپوشانی زمانی رخدادها و تعلیق در جریان روایت، ساختار زمانی متن را چندلایه و غیرخطی می‌سازد. این تکنیک‌ها، امکان بازنمایی تجربه‌های عرفانی، تأملات فلسفی و سطح‌های متعددی از معنا را فراهم می‌آورند و دریافت مخاطب از متن را از تجربه‌ای صرفاً خطی و زمانی به تجربه‌ای فرازمانی، ذهنی و نمادین ارتقا می‌دهند. مولوی با تغییر زاویه دید و جابه‌جایی‌های زمانی در روایت، رابطه‌ای پیچیده میان زمان، مکان، شخصیت‌ها و موضوعات معنوی برقرار کرده است که این ویژگی، مثنوی را از روایت‌های صرفاً خطی متمایز می‌سازد و امکان ایجاد لایه‌های متعدد معنایی و تأملات فلسفی و عرفانی را فراهم می‌آورد. این پژوهش می‌تواند نقشی مؤثر در توسعه مطالعات روایت‌شناسی و تحلیل روایی متون کلاسیک فارسی، به‌ویژه در حوزۀ ادبیات عرفانی و معنوی، ایفا کند.</p> https://jtpll.com/index.php/jtpll/article/download/298/196