برجسته‌سازی و کارکردهای زیبایی‌شناختی اغراق در منظومه کوش‌نامه با تکیه بر نظریه فرمالیسم روسی

نویسندگان

کلمات کلیدی:

کوش‌نامه, اغراق, فرمالیسم روسی, آشنایی‌زدایی, برجسته‌سازی

چکیده

منظومه‌های حماسی بستر آفرینش تصاویری فراتر از تجربه‌های روزمره و ادراک حسی انسان هستند. در این میان، آرایه «اغراق» صرفاً ابزاری برای زینت کلام نیست، بلکه عاملی برای ایجاد  لحن حماسی و جهان‌سازی متن به شمار می‌رود. هدف این پژوهش، تحلیل کارکردهای زیبایی‌شناختی و فرمی اغراق در منظومه کوش‌نامه سروده ایران‌شان بن ابی‌الخیر، با تکیه بر نظریه فرمالیسم روسی (به‌ویژه مفاهیم آشنایی‌زدایی، برجسته‌سازی و هنجارگریزی معنایی) است. مسئله بنیادین پژوهش این است که شاعر چگونه از رهگذر نقض پیوندهای منطقی و مادی، ادراک مخاطب را از سطح دریافت معمولی فراتر برده و رویدادها را غریب و شگفت‌آور جلوه می‌دهد. روش پژوهش در این مطالعه، توصیفی‌ـ‌تحلیلی و مبتنی بر اسناد کتابخانه‌ای است که با استخراج و دسته‌بندی ابیات مبالغه‌آمیز منظومه سامان یافته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اغراق در کوش‌نامه در سه لایه بنیادین عمل می‌کند: نخست، آشنایی‌زدایی از مقیاس‌های عینی نبرد و دگرگون ساختن ابعاد فیزیکی زمان و مکان؛ دوم، هنجارگریزی معنایی در سطوح کیهانی (انفعال و ترس اجرام فلکی)، ادراکی و حسی (سرایت ارتعاش صدا به اعماق آب و بلندای افلاک) و کمّی (وفور خون، مرگ و فرسودگی زمین)؛ و سوم، هم‌پوشانی سازنده با سایر شگردهای بیانی مانند تشبیهات بلیغ و جاندارپنداری پدیده‌ها. حاصل این سازوکارها، تبدیل زبان روایت به ساختاری خودبسنده و القای فضایی پرهیبت و تقدیرناپذیر است که ذهن مخاطب را به درنگی زیبایی‌شناختی در برابر عظمت نبردها وامی‌دارد.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

1. Koupa F, Mousavi AS. Analysis of Selected Tales from Kush-Nama Based on Vladimir Propp's Theory. Narrative Studies. 2010;1(1):103-22.

2. Eshaghi Z, Malekian E, Forouzanfar A. Reflection of Color Symbolism in Kush-Nama by Iranshan ibn Abi al-Khayr. Sacred Defense Literature Quarterly. 2021;9(1):17-36.

3. Eshaghi Z, Forouzanfar A. Analysis of Bird Symbolism in the Poems of Iranshan ibn Abi al-Khayr in the Epic Poem Kush-Nama. Ormazd Research Journal. 2022(59):130-48.

4. Malekpour Alamdari M, Rasmi S. Principles of Statecraft in the Epic Kush-Nama. Baharestan-e Sokhan. 2017;13(38):227-46.

5. Nadafi M, Motavaseli N. The Figure of Zurvan in Kush-Nama: An Allegorical Approach. Allegorical Research in Persian Language and Literature. 2016(28):103-23.

6. Rezaei Dasht-Arzheneh M. Notes on the Textual Establishment and Commentary of Some Verses of Kush-Nama. Modern Literary Studies. 2019;52(204):127-49.

7. Ghaedzadeh Khamiri MN, Gholamrezabeigi M, Hajizadeh M. Descriptive Features in the Heroic Poem Kush-Nama. Persian Language and Literature, Islamic Azad University of Sanandaj. 2022(52):198-227.

8. Daiches D. Methods of Literary Criticism. Tehran: Elmi Publications; 2015.

9. Shklovsky V. Art as Technique. Tehran: Akhtaran Publishing; 2006. p. 65-89.

10. Sojoudi F. Applied Semiotics. Tehran: Elm Publishing; 2008.

11. Shafiei Kadkani MR. The Resurrection of Words. Tehran: Sokhan Publications; 2012.

12. Hawkes T. Metaphor. Tehran: Markaz Publishing; 2001.

13. Safavi K. From Linguistics to Literature, Volume 1: Verse. Tehran: Soureh Mehr Publications; 2004.

14. Alipour M. The Structure of Contemporary Poetic Language. Tehran: Ferdows Publishing; 2008.

15. Shamisa C. A New Look at Badi'. Tehran: Mitra Publishing; 2007.

16. Homayi Ja-D. Techniques of Rhetoric and Literary Devices. Tehran: Homa Publishing; 2010.

17. Shafiei Kadkani MR. Imagery in Persian Poetry. Tehran: Agah Publications; 2007.

18. Pournamdarian T. Symbol and Symbolic Narratives in Persian Literature. Tehran: Scientific and Cultural Publishing Company; 2007.

19. Fotouhi M. The Rhetoric of Image. Tehran: Sokhan Publications; 2007.

20. Brahani R. Gold in Copper: On Poetry and Poetics. Tehran: Zaryab Publications; 2001.

21. Matini J. Introduction. Tehran: Scientific and Cultural Publishing Company; 1998.

22. Safa Z. Epic Poetry in Iran. Tehran: Amir Kabir Publications; 2000.

23. Aidenloo S. Unripe Citron: Twenty Essays and Critiques on the Heroic and Aesthetic Dimensions of the Shahnameh. Isfahan: Naqsh-e Mana Publications; 2007.

24. Iranshan ibn Abi a-K. Kush-Nama. Tehran: Scientific and Cultural Publishing Company; 1998.

25. Todorov T. Structuralist Poetics. Tehran: Agah Publishing; 2003.

26. Jakobson R. Fundamental Trends in the Science of Language. Tehran: Hermes; 1998.

دانلود

گاه‌شمار انتشار

چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش

شماره

نوع مقاله

مقالات

ارجاع به مقاله

دستمرد ف. (1405). برجسته‌سازی و کارکردهای زیبایی‌شناختی اغراق در منظومه کوش‌نامه با تکیه بر نظریه فرمالیسم روسی. گنجینه زبان و ادبیات فارسی، 1-18. https://jtpll.com/index.php/jtpll/article/view/528

مقالات مشابه

1-10 از 139

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.