بررسی تطبیقی زبان شاعرانه در داستانهای صادق هدایت، نادر ابراهیمی و بیژن نجدی
کلمات کلیدی:
صادق هدایت, نادر ابراهیمی, بیژن نجدی, شاعرانگی, داستانچکیده
هدف از پژوهش حاضر بررسی تطبیقی زبان شاعرانه در داستانهای صادق هدایت، نادر ابراهیمی و بیژن نجدی میباشد که نویسنده به شیوه اسنادی و فن کتابخانهای میکوشد به بررسی زبان شاعرانه در داستانهای این سه نویسنده بپردازد. نتایج بدست آمده حاکی از آن است که هر سه نویسنده از زبان شاعرانه در داستانهای خود بهره گرفتهاند اما میزان این بهرهگیری به یک اندازه نمیباشد. داستانهای صادق هدایت برگرفته از قدرت تخیل او میباشد. هدایت در داستانهایش تشبیهاتی را استخدام میکند که هنجارگریزی بیشتری دارند. یکی از مهمترین انواع استعاره در آثار هدایت، استعاره مکنیه همراه با جانبخشی به پدیدههای طبیعی جهان پیرامون است. نثر هدایت بخصوص در بوف کور و سه قطره خون و زنده به گور سرشار از تشبیه، اسناد مجازی، استعارههای رمزی و متناقضنما میباشد. همچنین استفاده از واژگان فرنگی در این داستانها کم نیست. نادر ابراهیمی نیز با گزینش زبانی نرم، سایشی و تأثیرگذار و نزدیک به شعر، ظرفیتهای درخور توجهی در داستانهای خود ایجاد کرده است. ابراهیمی با برخورداری از ذوق و تخیل سرشار، از یک سو، با بهرهگیری از انواع صور خیال، تصاویر نو، موسیقی کلامی و از سوی دیگر، با برجستهسازیها و آشناییزداییهای پیوسته و دیگر ظرفیتهای زیباییشناختی و فاصله گرفتن از زبان معمول روزمره و خودکار، در پی شیوهای تازه است که میتوان آن را زبان شاعرانه یا به عبارتی زبان شعر نامید. بیژن نجدی نیز نویسندهای است که با انتشار سه مجموعه داستان کوتاه، سبکی انحصاری و متفاوت را به ظهور رسانده است. او در روایت داستان از نثری ویژه و شاعرانه بهره برده که دارای تازگی و وجه نامتعارف است. نجدی میان بیان شعری و عناصر داستانی به گونهای خاص تلفیق به وجود آورده که ضمن داشتن مشخصههای روایی، واجد ظرفیتهای شعری نیز هست. این امر نقشی تعیینکننده در تکوین کلیت کار نجدی ایفا کرده و عناصر داستانهای او را ساختار و نظامی ویژه بخشیده است. تشبیه، استعاره بویژه از نوع مکنیه، کنایه، متناقضنما و حسآمیزی از پرکاربردترین فنون ادبی به کاررفته در داستانهای نجدی میباشد. این سه نویسنده از صناعات ادبی برای تقویت اثرگذاری اندیشههایشان بهره میگیرند. ابراهیمی و نجدی که شاعر و ترانهسرا نیز میباشند از شعر و زبان شاعرانه برای ایجاد تفنن خواننده استفاده نمیکنند، بلکه این ویژگی سبکی آنها است که در تمام داستانهای آنها رواج دارد. اما به منظور مقایسه میزان کاربرد عناصر شاعرانگی در داستان باید اذعان داشت که نجدی در رتبه اول، ابراهیمی در رتبه دوم و هدایت در رتبه سوم قرار دارند. به طور کلی میتوان گفت، این سه نویسنده با درآمیختن شعر و داستان سبک تازهای در داستاننویسی ابداع کردند که توانستند با خلق تصاویر انتزاعی و آمیختن خیال و واقعیت، شخصیتبخشی به اشیاء و در عین حال پایبندی به عناصر و اصول داستاننویسی نوین افزون بر ایجاد رستاخیز در کلمات داستان خویش، جایگاه زبان را در ادبیات داستانی اعتلا بخشند.
دانلودها
مراجع
1. Hoghooghi M. A Review of the History of Literature and Contemporary Literature of Iran 2: Prose-Fiction. 4th ed. Tehran: Qatreh; 2000.
2. Brahani R. Modernity and Narrative in the Works of Sadegh Chubak. Adineh Monthly. 1998(128):11-3.
3. Abedini H. The Emergence of the New Novel in Iran. Gardoon Monthly. 1990;2(1):16-9.
4. Alimohammadi L, Shahouli Kouhshouri S, Malmali O. A Study of the Aesthetic and Archetypal Manifestations of Sadegh Hedayat Novel The Blind Owl. Scientific Studies of Islamic Art Studies. 2022;19(48):561-72.
5. Vahabian B, Dehghan M, Bakhshan E, Karani A. Text Worlds of Sadegh Hedayat Story The Case of Agha Bala and Sons Company Limited Based on the Cognitive Poetics Approach. Stylistics of Persian Poetry and Prose. 2021;14(66):105-29.
6. Mostali Parsa GR. Components of Postmodern Fiction in Ebrahimi Short Stories. Literary Textual Research. 2008(37):134-64.
7. Taheri FS, Asgari Z. The Poetic Language of Nader Ebrahimi in Fire without Smoke. Literary Sciences. 2017;7(11):129-55.
8. Abdollahian H. Elements of Poeticity in Najdi Stories. Alzahra University Humanities Quarterly. 2006;15/16(56/57):115-28.
9. Rostami F. A Critical Reading of Images in Bijan Najdi Stories. Literary Research. 2008;5(19):45-70.
10. Hatami H, Bastan Farsani N. A Glass Full of Music: An Essay on the Poetic Features of Bijan Najdi Fiction. Journal of Fiction Literature. 2023;12(4):103-25.
11. Razmjoo H. Literary Genres and Their Effects in the Persian Language. 3rd ed. Mashhad: Ferdowsi University of Mashhad; 2011.
12. Shamisa S. Stylistics of Prose. Tehran: Mitra; 2013.
13. Shafiei Kadkani MR. Music of Poetry. 19th ed. Tehran: Agah; 2019.
14. Ziadi A. What Is Poetry? Tehran: Printing and Publishing Organization of the Ministry of Culture and Islamic Guidance; 2001.
15. Mostali Parsa GR, Asadian M. Components of Postmodern Fiction in the Works of Nader Ebrahimi. Language and Literature Quarterly. 2008(37):133-64.
16. Mirabedini H. One Hundred Years of Fiction Writing in Iran. Tehran: Cheshmeh; 1998.
17. Rostami F, Keshavarz M. Mind and Its Flow in Bijan Najdi Stories. Journal of the Faculty of Literature and Humanities, Bahonar University of Kerman. 2010(27):1-20.
18. Taslimi A. Foregrounding in the Short Story Again from the Same Streets. 2012(19):17-38.
19. Tashakkori M, Rezaei Dasht-Arjaneh M, Ghasemipour G, Bakhshi M. Analysis of Narrative Structure in Bijan Najdi Stories from the Perspective of the Poetics of Modernism: With Emphasis on the Views of Charles May and Susan Ferguson. Literary Textual Research. 2016;20(70):143-68.
20. Taslimi A. Propositions in Contemporary Iranian Literature: Fiction. 2nd ed. Tehran: Ketab-e Ameh; 2009.
21. Behbahani S. Remembering Some People. Tehran: Negah; 2023.
22. Askari P. The Name of All Your Poems: The Life and Poetry of Ahmad Shamloo A. Bamdad. 4th ed. Tehran: Sales; 2018.
23. Pournamdarian T. Journey in Fog. Tehran: Zemestan; 1995.
24. Roozbeh MR. Contemporary Literature of Iran: Prose. Tehran: Roozegar; 2009.
25. Shafiei Kadkani MR. Imagery in Persian Poetry. 10th ed. Tehran: Agah; 2006.
26. Hedayat S. The Stray Dog. Tehran: Majid; 2015.
27. Hedayat S. Alaviyeh Khanom. Karaj: Alborz; 2019.
28. Hedayat S. Shadow and Light. Tehran: Idoon; 2004.
29. Hedayat S. Three Drops of Blood. Tehran: Tirgan; 2020.
30. Hedayat S. Haji Agha. Tehran: Dadar; 1999.
31. Ebrahimi N. Public Places. 6th ed. Tehran: Roozbehan; 2003.
32. Ebrahimi N. A Copy without an Original. 4th ed. Tehran: Roozbehan; 2005.
33. Ebrahimi N. The Black Millipede and Desert Stories. 4th ed. Tehran: Roozbehan; 2002.
34. Najdi B. Again from the Same Streets. Tehran: Markaz; 2012.
35. Green W. Principles of Literary Criticism. Tehran: Niloufar; 2021.
36. Najdi B. Unfinished Stories. Tehran: Markaz; 2010.
37. Omranpour MR. The Importance of Elements and Structural Features of the Word in Poetic Word Selection. Gohar-e Gooya. 2007;1(1):153-80.
38. Najdi B. The Cheetahs That Ran with Me. Tehran: Markaz; 2010.
39. Payandeh H. Short Story in Iran. Tehran: Niloufar; 2012.
40. Tolouei M. Genius or Madman. Tehran: Elm; 1999.
41. Hedayat S. Buried Alive. Tehran: Majid; 2014.
42. Vahidian Kamyar T. Badi: Persian Rhetorical Embellishment. 7th ed. Tehran: SAMT; 2016.
43. Fotouhi Roodmajani M. Rhetoric of Image. Tehran: Sokhan; 2006.
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 1404 Raana Safikhani (Author); Saeeda Saki Entezami; Saeeda Niazi (Author)

این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.