مطالعه تطبیقی تمثیل و کارکردهای آن در شعر میرزا حبیب خراسانی و رهی معیری
کلمات کلیدی:
اسلوب معادله, تشبیه تمثیلی, تمثیل, رهی معیری, میرزا حبیب خراسانیچکیده
پژوهش حاضر با هدف مطالعه تطبیقی تمثیل و کارکردهای آن در شعر میرزا حبیب خراسانی و رهی معیری انجام شده است تا ضمن شناسایی انواع تمثیل، شباهتها و تفاوتهای شیوه تمثیلپردازی این دو شاعر را از منظر ساختار، تصویرسازی و انتقال اندیشه بررسی کند. این پژوهش از نوع بنیادی و با روش توصیفی ـ تحلیلی انجام شده و دادههای آن به شیوه کتابخانهای و از طریق فیشبرداری از دیوان دو شاعر گردآوری شده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که در شعر میرزا حبیب خراسانی، تمثیل بیشتر بر پایه تشبیه معقول به محسوس مرکب شکل گرفته و دو کارکرد اصلی آن، تمثیل تصویری و تمثیل اندیشهای است. وی با بهرهگیری از شخصیتهای قرآنی، نمادهای دینی و عناصر عرفانی، مفاهیمی چون عقل، عشق، جان و خرد را به شیوهای تمثیلی بازنمایی کرده است. در مقابل، رهی معیری بیش از هر چیز از ظرفیتهای اسلوب معادله بهره گرفته و با استفاده از عناصر طبیعت و تجربههای عاشقانه، افزون بر خلق تصویرهای شاعرانه، به بیان اندیشههای اخلاقی، انسانی و عاطفی پرداخته است. نتایج پژوهش نشان میدهد که با وجود اشتراک هر دو شاعر در بهرهگیری از تمثیل برای عینیسازی مفاهیم ذهنی، تفاوت در جهانبینی و شیوه بیان، موجب شکلگیری دو الگوی متمایز در تمثیلپردازی شده است؛ بهگونهای که تمثیل در شعر میرزا حبیب خراسانی عمدتاً کارکردی عرفانی و اندیشهمحور دارد، در حالی که در شعر رهی معیری، اسلوب معادله مهمترین شیوه تمثیلپردازی و بستری برای تلفیق تصویر و اندیشه است.
دانلودها
مراجع
1. Saki Entezami S, Yousefvand M, Hosseini Kazerouni SA. Allegory in the Poetry of Mirza Habib Khorasani. Quarterly Journal of Allegorical Research in Persian Language and Literature. 2019;11(40):29-42.
2. Saki Entezami S. A Critical Analysis of the Poetry of Mirza Habib Khorasani. Arak: Islamic Azad University, Arak Branch; 2000.
3. Hosseini R. A Critical Analysis of the Divan of Mirza Habib Khorasani. Yazd: Yazd University, Ministry of Science, Research and Technology; 2009.
4. Mozaffari S. An Aesthetic Analysis of the Poetry of Rahi Moayeri. Fifth National Conference on Modern Research in the Humanities, Economics, and Accounting; Tehran: Soroush Hekmat Mortazavi Center for Islamic Studies and Research; 2019.
5. Hashemian L. An Aesthetic Analysis of the Poetry of Rahi Moayeri. National Conference on Art Studies and Humanities Research2015.
6. Ayoub K, Kabir Aghbolagh L. An Analysis of Deviation and Its Types in the Songs of Rahi Moayeri. National Gathering of the Association for the Promotion of Persian Language and Literature2016.
7. Mashhour P. Subject and Theme in the Ghazals of Rahi Moayeri. Research Journal of Lyric Literature. 2011;9(17).
8. Hosseini SJ, Keymanesh A, Daneshgar A. The Allegorical Simile and Its Application in Kelidar. Quarterly Journal of Allegorical Research in Persian Language and Literature. 2017(32):57.
9. Shamisa S. Rhetoric. Tehran: Mitra; 2006.
10. Dehkhoda AA. Dehkhoda Dictionary. Tehran: University of Tehran Institute; 1998.
11. Pournamdarian T. Symbol and Symbolic Narratives in Persian Literature. Tehran: Elmi va Farhangi; 1997.
12. Khorasani MH. Divan of Poems. Tehran: Zavar; 1974.
13. Moayeri R. Collected Poems. Tehran: Negah; 2019.
14. Mirsadeghi J, Mirsadeghi M. Dictionary of the Art of Fiction Writing. Tehran: Ketab-e Mahnaz; 1998.
15. Hafez. Divan of Poems. Tehran: Asatir; 1995.
16. Shamisa S. Rhetoric. Tehran: Tous; 1990.
17. Saadi MiA. Divan of Saadi's Ghazals. Tehran: Mahtab; 2010.
دانلود
گاهشمار انتشار
- ارسال
- بازنگری
- پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Saeedeh Saki Entezami; Saeideh Niazi (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
