وجوه بدنمحور و رنج اقلیمی: بازخوانی روایی داستانهای دولتآبادی با تکیه بر نظریهی کانونیسازی ژنت
کلمات کلیدی:
محمود دولتآبادی, کانونیسازی, ژرار ژنت, بدنمحوری, رنج اقلیمی, روایتشناسیچکیده
این پژوهش به بررسی چگونگی بازنمایی «وجوه بدنمحور» و «رنج اقلیمی» در داستانهای محمود دولتآبادی از منظر نظریهی کانونیسازی ژرار ژنت میپردازد. علیرغم اهمیت بدن و اقلیم در ادبیات معاصر ایران، و همچنین پرداخت نظری به مفهوم کانونیسازی، پژوهش مستقلی که این دو مفهوم را در آثار دولتآبادی با اتکا به چارچوب دقیق کانونیسازی ژنت و تکمیل آن با نظریهی جهتگیری مایکل تولان مورد تحلیل قرار دهد، وجود ندارد. در داستانهای کوتاه دولت آبادی، «بدن» به عنوان بستری برای تجربه زیسته و «اقلیم» به عنوان عاملی تأثیرگذار بر سرنوشت شخصیتها، حضوری پررنگ دارند. تحلیل چگونگی «کانونی شدن» این وجوه در روایت، به درک عمیقتر شیوههای روایتگری دولتآبادی و بازنمایی هنرمندانهی او از تجربهی زیستهی ایرانی کمک شایانی خواهد کرد. این پژوهش از روش توصیفی-تحلیلی بهره میبرد. این پژوهش نشان دهد که دولتآبادی چگونه با استفادهی هوشمندانه از سازوکارهای کانونیسازی، «بدن» و «اقلیم» را از مفاهیمی صرفاً زیستشناختی یا جغرافیایی فراتر برده و به عنصری کلیدی در شکلدهی به جهان داستانی و تجربهی زیستهی شخصیتهایش بدل میسازد. همچنین، نتایج به تبیین این امر کمک خواهد کرد که چگونه انتخابهای روایی در کانونیسازی، بر درک خواننده از رنجهای جسمانی و اقلیمی و ابعاد ایدئولوژیک آنها تأثیر میگذارد و به این ترتیب، لایههای عمیقتری از معنا در آثار او آشکار خواهد شد.
دانلودها
مراجع
1. Genette G. Narrative Discourse: An Essay in Method: Cornell University Press; 1980.
2. Safi P. Diachronic Narrative Studies. Tehran: Institute for Humanities and Cultural Studies; 2015.
3. Rimmon-Kenan S. Narrative Fiction: Contemporary Poetics. Tehran: Niloufar; 2008.
4. Nekouei R, Hassanli K, Hesampour S. Examining the Narrative Possibilities and Limitations of Types of Focalization in Creating Suspense and Surprise in the Novel Bamdad-e Khomar. Literary Criticism. 2021;12(46):7-47.
5. Jafari M. Focalization in Ferdowsi's Shahnameh: Shahid Bahonar University of Kerman; 2019.
6. Ranjbar M. Multilayered Position and the Structure of Focalization Relations in Story: A Case Study of Three Short Stories: Viriya, Survivor, and Dream. Literary Text Research. 2023;27(96):203-28.
7. Hosseini Sarvari N, Modabberi M, Jafari M. Focalization and Distribution of Awareness in the Story of Khosrow and Shirin in the Shahnameh. Modern Literary Studies. 2019;52(1):7-47.
8. Payandeh H. Theory and Literary Criticism. Tehran: Niloufar; 2018.
9. Beyad M, Nemati F. Focalization in Narrative. Literary Research. 2005;2(7):83-107.
10. Martin W. Recent Theories of Narrative. Tehran: Hermes; 2005.
11. Dolatabadi M. Misfortune and the Mirror. Tehran: Negah; 2005.
12. Toolan M. Narratology: A Linguistic-Critical Introduction. Tehran: SAMT; 2007.
13. Dolatabadi M. Bani Adam. Tehran: Cheshmeh; 2016.
دانلود
گاهشمار انتشار
- ارسال
- بازنگری
- پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Abdolhossein Shahamati joibari (Author); Hesam Ziaee; Hossein Ali pasha pasandi, Hossein Ghasemi (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
