تحلیل نحوی ساخت جمله در دو اثر تذکره الاولیاء و مصیبت نامه عطار نیشابوری

نویسندگان

  • عاطفه ابراهیمی سرخه دیزج دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران نویسنده https://orcid.org/0009-0003-0660-2678
  • یدالله نصراللهی دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران https://orcid.org/0000-0001-6930-0309
  • سید محمد پاشایی دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران نویسنده https://orcid.org/0009-0006-1211-1260

کلمات کلیدی:

ساختار نحوی, زبان شناسی تاریخی, تحلیل زبانی, تذکره‌الاولیا, مصیبت‌نامه

چکیده

زبان، آیینة تمام‌نمای فرهنگ و اندیشة یک ملت است و ساختار نحوی آن، کلیدی برای درک عمق و پیچیدگی این اندیشه‌ها به شمار می‌آید. بررسی این ساختارها نقش اساسی در انتقال معنا و روح اثر ایفا می‌کند. ساختار نحوی متون کلاسیک فارسی، به‌ویژه آثار عرفانی، همواره بستری غنی برای تحلیل‌های زبان‌شناختی و سبک‌شناسی فراهم آورده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تکنیک ‌های زبانی عطار در تذکره الاولیاو مصیبت نامه انجام شده است. روش تحقیق مبتنی بر رویکرد ترکیبی کیفی و کمی است؛  که پس از انتخاب جامعه آماری یعنی تمام جملات 43 صفحه از هر دو اثر مذکور ، داده‌ها با استفاده از فیش‌برداری و تحلیل آماری و توصیفی بررسی شدند. نتایج نشان می‌دهد که نحو فارسی در این متون با بهره‌گیری از ساختارهایی چون تقدیم و تأخیر، حذف اجزا و ... ، ضمن حفظ ایجاز و شفافیت، به انتقال مؤثر مفاهیم عرفانی یاری رسانده است. همچنین تفاوت ‌هایی در بسامد و نوع کاربرد این ساختارها در متون مورد بررسی مشاهده شد که بازتاب‌دهنده رویکردهای متفاوت سبکی و روایی است. در نهایت، این پژوهش با تکیه بر منابع معتبر دستور زبان فارسی، در ادامه مطالعات بیشتر در این حوزه قرار می‌گیرد.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

1. Jiri S, Fayyazmanesh P. Aesthetic Functions of Verb Fronting in Saadi's Ghazals. Quarterly Journal of Persian Language and Literature. 2010(18):113-41.

2. Jorjani A. Dala'il al-I'jaz. Tehran: Sokhan; 2004.

3. Zarini A, Taheri H. Syntactic Layer Stylistics of Samak-e Ayyar. Literary Text Research. 2023;26(91):289-313.

4. Fotouhi M. Stylistics. Tehran: Sokhan; 2016.

5. Neyshabouri FA. Tadhkerat al-Awliya. Tehran: Sokhan; 2018.

6. Behrouzifar M, Alizadeh A. Identifying the Author of Classical Texts by Reference to Their Syntactic Structures. Textology of Persian Literature. 2015(2):45-62.

7. Zeinatpour A, Hemmati AH, Nikkhah M. Layered Stylistic Analysis of Farrokhi Yazdi's Poetry Based on Dr. Fotouhi's Stylistics. Journal of Linguistic and Rhetorical Studies. 2023;14(31):130-61.

8. Neyshabouri FA. Mosibatnameh. Tehran: Sokhan; 2009.

9. Khanlari PN. Persian Grammar. Tehran: Toos; 1993.

10. Anvari H, Ahmadi-Givi H. Persian Grammar 2. Tehran: SAMT; 2003.

11. Samarreh Y. The Phonological Structure of Persian. Tehran: Center for University Publications; 2001.

12. Vahidian Kamyar T, Omrani G. Persian Grammar 1. 2nd ed. Tehran: SAMT; 2000.

13. Alavi-Moghaddam M, Ashrafzadeh R. Semantics and Rhetoric. Tehran: SAMT; 2002.

14. Kazazi MJ. Persian Language and the Art of Writing. Tehran: SAMT; 1991.

15. Bagheri M. Syntactic Structure of Sentences in Persian. Tehran: SAMT; 2003.

16. Taheri AA. Persian Syntax. Tehran: SAMT; 2007.

17. Mo'eini-Pour F. Verb Moods in Persian Language. Tehran: Institute for Humanities and Cultural Studies; 2016.

18. Tabatabaei A. Persian Grammar: Verb and Sentence. Tehran: Tarbiat Modares University; 2011.

19. Alaei-Abbas Y. The Function of Verb Mood in Persian Rhetoric and Stylistics. Tehran: Naqd-e Zaban; 2017.

20. Mirbagheri-Fard SA, Hashemi SM, Safari Foroushani H. A Critical Analysis of Fronting and Postponement in the Science of Ma'ani Based on Saadi's Bustan. Bostan-e Adab Journal. 2011;3:173-99.

دانلود

گاه‌شمار انتشار

چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش

شماره

نوع مقاله

مقالات

ارجاع به مقاله

ابراهیمی سرخه دیزج ع.، نصراللهی ی.، و پاشایی س. م. (1406). تحلیل نحوی ساخت جمله در دو اثر تذکره الاولیاء و مصیبت نامه عطار نیشابوری. گنجینه زبان و ادبیات فارسی، 1-20. https://jtpll.com/index.php/jtpll/article/view/515

مقالات مشابه

61-70 از 277

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.