خوانش گادامری از منطقالطیر عطار
کلمات کلیدی:
منطق الطیر, گادامر, هرمنوتیک, امتزاج افقها, پیشداوری, تاریخمندیچکیده
پژوهش حاضر با هدف ارائه خوانشی هرمنوتیکی از منطق الطیر عطار در افق فلسفی گادامر، و نشان دادن امکان فهم این اثر نه بهمثابه متنی واجد معانی تثبیتشده، بلکه بهعنوان رخدادی زنده و گفتوگومحور، انجام شد. در این راستا، با بهرهگیری از مفاهیم بنیادین هرمنوتیک گادامری، همچون تاریخمندی فهم، امتزاج افقها، و پیشداوری، امکان بازخوانی ساختار روایی و تمثیلی اثر فراهم شد و نسبت میان سلوک عرفانی در متن عطار و فرآیند فهم در هرمنوتیک فلسفی تبیین گردید. نتایج پژوهش نشان داد که در افق هرمنوتیک فلسفی گادامر، منطقالطیر را باید متنی تاریخمند و برآمده از سنت دانست؛ متنی که نه در خلأ، بلکه در بطن سنت عرفانی اسلامی و در تداوم تاریخِ اثرگذاری آن معنا مییابد. این اثر در هر دوره، در پرتو پرسشها و افق انتظارات تازه، بازتفسیر شده و همچنان در معرض خوانشهای نو قرار دارد. در عین حال، ساختار تمثیلی و روایی منطقالطیر حرکتی خودآیین و پویا است که سوژه و ابژه را در بر میگیرد و حقیقت را نه بهصورت گزارهای، بلکه در قالب رخداد و تجربه آشکار میسازد. بدینترتیب، منطقالطیر نهتنها متنی بنیادین در عرفان ایرانی، بلکه نمونهای انضمامی از تحقق اصول هرمنوتیک فلسفی گادامر است؛ اثری که نشان میدهد فهم، رویدادی زنده، تاریخی و دیالوژیک است و معنا در تعامل پویا میان سنت، متن و مفسر شکل میگیرد.
دانلودها
مراجع
1. Attar Nishaburi Fa-D. Mantiq al-Tayr.
2. Zarrinkoub A. The Sound of the Simurgh’s Wings. Tehran: Sokhan Publications; 1999.
3. Baloo F. From “Application” in Gadamerian Hermeneutics to “Appropriation” in Ricoeur’s Hermeneutics with Emphasis on Mystical Texts. Research in Mystical Literature. 2019;13(4):59-72.
4. Couzens Hoy D. The Critical Circle: Literature, History, and Philosophical Hermeneutics: University of California Press; 1982.
5. Ahmadi B. Structure and Interpretation of the Text. Tehran: Nashr-e Markaz; 1993.
6. Gadamer HG. Truth and Method. 2nd rev. ed. Weinsheimer J, Marshall DG, editors: Continuum; 2004.
7. Tabakhan Esfahani A, Hosseini SA. An Examination of the Interpretive Analysis Method of Attar Nishaburi’s Mantiq al-Tayr Based on Gestalt Visual Perception Theory. Mystical Studies. 2025;21(1):5-32.
8. Davoudi Moghaddam F. Analysis of Logotherapy Elements in Attar Nishaburi’s Mantiq al-Tayr. Mystical Literature. 2025;16(39):63-94.
9. Tayfi S, Sheikholeslami M. A Semiotic-Semantic Critique of the Story of Sheikh San‘an in Attar’s Mantiq al-Tayr (With Emphasis on Discursive Systems). Journal of Literary Criticism and Rhetoric. 2017;6(1):33-50.
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Zahra Khatami Kashani (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
