بررسی صور خیال در اشعار فارسی شیخ بهایی

چکیده

شیخ بهایی یکی از شاعران و عارفان برجسته قرن هفتم هجری است که در زبان‌های عربی و فارسی اشعاری با مضامین متنوع و غنی سروده است. وی از شاعرانی است که از دیرباز مورد توجه اهل ادبیات قرار گرفته و اشعارش از جنبه­های گوناگون بررسی گردیده است. در این پژوهش که از نوع کیفی می­باشد و با روش توصیفی- تحلیلی نوشته شده، تلاش شده است تا صور خیال در شعر این شاعر مورد ارزیابی قرار گیرد تا جنبه ادبی شخصیت این شاعر بیش از پیش آشکار گردد. بارزترین صور خیال که نمود آن­ها در شعر شیخ بهایی استخراج و تحلیل گردیده عبارتند از تشبیه، استعاره، مجاز، تشخیص و کنایه که در این فنون، رابطه­ی بین لفظ و معنا بسیار مهم و اساسی است و نقش بسزایی در انتقال و درک معانی و مفاهیم دارد. یافته­های این پژوهش حاکی از آن است که شیخ بهایی از فنون تشبیه و استعارخه بیشتر از مجاز و کنایه بهره برده است.