بررسی تطبیقی آرای سید احمد فردید و رضا داوری اردکانی در باب مفاهیم و مشخصه‌های مدرنیته غربی

نویسندگان

    پوریا آذرنگ دانشجوی دکتری، گروه علوم سیاسی، واحد شهرضا، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرضا، ایران.
    علی ایمانی * دانشیار، گروه مدیریت، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه فرماندهی و ستاد(جنگ) تهران، تهران، ایران. Setvat@gmail.com
    علیرضا گلشنی دانشیار، گروه علوم سیاسی، واحد شهرضا، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرضا، ایران.

کلمات کلیدی:

 مدرنیته, غرب, غرب‌زدگی, رضا داوری اردکانی, سید احمد فردید, هرمنوتیک, عقلانیت, حوالت تاریخی

چکیده

مواجهه فکری با «غرب» و «مدرنیته» از پرسمان‌های محوری اندیشه معاصر ایران بوده است. در این میان، سید احمد فردید و رضا داوری اردکانی، در مقام استاد و شاگرد، نقدهایی بنیادین بر ماهیت مدرنیته وارد ساخته‌اند. این پژوهش با هدف بررسی تطبیقی وجوه اشتراک و افتراق آرای این دو متفکر انجام شده است. وجه اشتراک بنیادین هر دو، درک «غرب» نه به‌مثابه امری جغرافیایی یا سیاسی، بلکه به‌مثابه یک «حوالت تاریخی» و پدیده‌ای آنتولوژیک (هستی‌شناختی) است که ماهیت آن در «سوبژکتیویسم» و «نیست‌انگاری» ریشه دارد. با این حال، نقطه افتراق اساسی در روش مواجهه با این پدیده آشکار می‌شود؛ داوری اردکانی می‌کوشد تا با استفاده از ابزار «عقلانیت» (حتی عقلانیت مدرن) به نقادی درونی و فلسفی مدرنیته بپردازد، در حالی که فردید اساساً عقلانیت حصولی را جزئی از بحران دانسته و رویکردی «تقابلی»، «سلبی» و مبتنی بر «حکمت اُنسی» را اتخاذ می‌کند. این پژوهش با استفاده از روش هرمنوتیک شلایرماخر (شامل تفسیر دستوری و تفسیر فنی/روان‌شناختی) به تحلیل کیفی متون و آرای این دو اندیشمند پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که اگرچه هر دو در «تفسیر دستوری» (فهم مشترک از واژگان کلیدی) به هم نزدیک هستند، اما در «تفسیر فنی» (ذهنیت منحصربه‌فرد و سبک فکری) از یکدیگر فاصله می‌گیرند. در نهایت، این مقاله استدلال می‌کند که رویکرد داوری، به دلیل حفظ پایبندی به نقد عقلانی و آکادمیک، ابعاد کاربردی‌تری برای فهم و تعامل با بن‌بست‌های مدرنیته در اختیار می‌گذارد.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

1. Fardid SA. Gharb va Gharbzadegi va Bohran-e Havalat-e Tarikhi-ye An dar Ruzegar-e Nist-Engar va Makr-e Layl va Nahar-Zadeh-ye Akharozzaman (The West and Westoxification and the Crisis of its Historical Dispensation in the Nihilistic Age and the Deceit of the Night and Day-Stricken End Times)

Lecture Transcripts of Seyyed Ahmad Fardid: Fardid Philosophical and Wisdom Foundation; 2016.

2. Davari Ardakani R. Dar Bareh-ye Gharb (About the West). Tehran: Hermes Publications; 2007.

3. Fardid A. Answer to a Few Questions on Eastern Culture. Farhang va Zendegi Monthly. 1971(7).

4. Fardid A. Didar-e Farrahi va Fotouhat-e Akharozzamani (The Encounter of Farrahi and the Eschatological Victories). Tehran: Nazar Cultural Research Institute for Printing and Publishing; 2002.

5. Hashemi MM. Hoviyat-Andishan va Miras-e Fikri-ye Ahmad Fardid (Identity Thinkers and the Intellectual Legacy of Ahmad Fardid). Tehran: Kavir Publishing; 2007.

6. Dibbaj SM. Ara va Aqayed-e Seyyed Ahmad Fardid (Mofarradat-e Fardidi) (The Views and Beliefs of Seyyed Ahmad Fardid: Fardid's Vocabulary). Tehran: Elm Publishing; 2007.

7. Davari Ardakani R. Enqelab-e Eslami va Vaz'-e Konuni-ye Alam (The Islamic Revolution and the Current State of the World). Tehran: Allameh Tabataba'i Cultural Center; 1982.

8. Davari Ardakani R. Falsafeh dar Bohran (Philosophy in Crisis). Tehran: Amirkabir Publications; 1994.

9. Davari Ardakani R. Utopia va Asr-e Tajaddud (Utopia and the Age of Modernity). Tehran: Saghi Publications; 2000.

10. Davari Ardakani R. Falsafeh dar Bohran (Philosophy in Crisis). Tehran: Amirkabir Publications; 2005.

11. Davari Ardakani R. Ma va Rah-e Doshvar-e Tajaddud (We and the Difficult Path of Modernity). Tehran: Saghi Publications; 2005.

12. Davari Ardakani R. Al-e Ahmad, Fardid, and the Intellectuals. Yad-avar Cultural-Historical Book of the Month. 2008;1(3).

13. Davari Ardakani R. Aql va Zamaneh, Goftoguha (Reason and Time, Conversations). Tehran: Sokhan; 2008.

14. Davari Ardakani R. Farhang, Kherad va Azadi (Culture, Wisdom, and Freedom). Tehran: Sokhan; 2013.

15. Davari Ardakani R. Kherad-e Siyasi dar Zaman-e Tose'e Nayaftegi (Political Wisdom in the Time of Underdevelopment). Tehran: Sokhan; 2015.

16. Davari Ardakani R. Gah Kherad (The Hour of Wisdom). Tehran: Naqd-e Farhang; 2016.

17. Ahmadi B. Sakhtar va Hermenutik (Structure and Hermeneutics). Tehran: Gam-e No; 2004.

18. Ahmadi B, Mohajer M, Nabavi M. Hermenutik-e Modern (Gozineh-ye Jostarha) (Modern Hermeneutics: A Selection of Essays). Tehran: Nashr-e Markaz; 2008.

19. Bleicher J. Gozideh-ye Hermenutik-e Mo'aser (Selected Contemporary Hermeneutics). Tehran: Porsesh; 2001.

20. Harvey VA. The Science of Hermeneutics. Hekmat Monthly. 2003(2).

21. Madadpour M. Khodagahi-ye Tarikhi, Ketab-e Sevvom, Tajaddud va Sonnat (Historical Self-Awareness, Book 3: Modernity and Tradition). Tehran: Monadi-e Tarbiyat; 2001.

22. Nasri A. Rouyarouyi ba Tajaddud (Confrontation with Modernity). Tehran: Elm Publishing; 2007.

دانلود

چاپ شده

۱۴۰۳/۰۹/۲۰

ارسال

۱۴۰۳/۰۴/۰۳

بازنگری

۱۴۰۳/۰۸/۱۳

پذیرش

۱۴۰۳/۰۸/۲۰

شماره

نوع مقاله

مقالات

ارجاع به مقاله

آذرنگ پ.، ایمانی ع.، و گلشنی ع. (1403). بررسی تطبیقی آرای سید احمد فردید و رضا داوری اردکانی در باب مفاهیم و مشخصه‌های مدرنیته غربی. گنجینه زبان و ادبیات فارسی، 2(3). https://jtpll.com/index.php/jtpll/article/view/238

مقالات مشابه

1-10 از 64

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.