استعارههای مفهومی در دیالوگهای مثنوی مولانا با تأکید بر مفاهیم بنیادین نینامه
کلمات کلیدی:
استعاره مفهومی, دیالوگ, مثنوی معنوی, نینامه, مولاناچکیده
مثنوی معنوی، به عنوان یکی از برجسته ترین آثار عرفانی زبان و ادب فارسی ، نظامی منسجم از مفاهیم بنیادین را در قالب روایتها، داستانها و دیالوگ ها ، بازنمایی و بسط می دهد. در این میان، نینامه بهعنوان دیباچهای مفهومی بر مثنوی، مفاهیم و مضامینی را ارائه و چارچوبی مفهومی برای فهم نظام معنایی اثر فراهم می آورد . پژوهش حاضر با هدف بررسی استعارههای مفهومی در دیالوگهای مثنوی، به استخراج و تحلیل مفاهیم مطرحشده در ابیات نینامه و بازتاب آنها در داستانهای مثنوی میپردازد. روش پژوهش با استناد از منابع کتابخانه ای و توصیفی ـ تحلیلی ، مبتنی بر خوانش متنمحور ابیات و دیالوگهاست و در تحلیل استعارهها از رویکرد استعاره مفهومی بهره گرفته شده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که مفاهیم مطرحشده در نینامه، صرفاً مضامین مستقل و محدود به آغاز مثنوی نیستند، بلکه همچون شبکهای منسجم ، در سراسر شش دفتر تداوم مییابند و در بافت گفتوگوهای روایی، صورتهای گوناگون و گاه پیچیدهتری پیدا میکنند. در این جستار مفاهیم بنیادین نی نامه ، از جمله جدایی از اصل ، فراق ، درد ، بیداری ، معرفت ، عشق ، مرگ اختیاری، فنا، حقیقت، کشف و شهود و وحدت استخراج و بازتاب آنها در دیالوگ های مثنوی بررسی و تحلیل شده است . بررسی این مفاهیم نشان میدهد که میان آنها پیوندی زنجیرهای و مفهومی برقرار است؛ نتایج پژوهش نشان میدهد که شبکه استعاری شکلگرفته از نینامه تا پایان دفتر ششم، انسجام معنایی قابلتوجهی دارد و میتوان آن را طرحوارهای مفهومی برای فهم سیر معرفتی و عرفانی انسان در مثنوی دانست.
دانلودها
مراجع
1. Rumi Ja-DMB. Masnavi-ye Ma'navi. 4th ed. Nicholson RA, editor. Tehran: Ghoghnoos; 2000.
2. Zarrinkoub A. The Broken Ladder. 4th ed. Tehran: Sokhan; 2010.
3. Ranjbar E. Analysis of the Story of the King and the Handmaiden in the Masnavi. Gohar-e-Goya. 2007(3):146-64.
4. Rumi Ja-DM. Masnavi-ye Ma'navi. Estelami M, editor. Tehran: Zavvar; 1993.
5. Al-Tahanawi MiA. Kashshaf Istilahat al-Funun wa al-'Ulum. 1st ed. Lebanon: Nashirun; 1996.
6. Zarrinkoub A. With the Caravan of Helleh. Tehran: Hamshahri Publications; 1991.
7. Ebrahimi Dinani G. The Alchemy of Love. Feyzi K, editor. Tehran: Ettela'at Publications; 2015.
8. Rumi Ja-DMB. Kulliyat-e Shams-e Tabrizi. Forouzanfar Ba-Z, editor. Tehran: Peyman; 1999.
9. Homai Ja-D. Interpretation of Rumi's Masnavi: The Story of the Fortress of Dhat al-Suwar or the Bewildering Castle. Tehran: University of Tehran; 1970.
10. Shayegan D. Religions and Philosophical Schools of India. 2nd ed. Tehran: Amirkabir; 1977.
11. Rumi Ja-DMB. Fihi Ma Fihi. Forouzanfar Ba-Z, editor. Tehran: Amirkabir; 1990.
12. Khatib Rahbar K. Divan of Hafez's Ghazals. 36th ed. Tehran: Marvi; 2004.
13. Homai Ja-D. Mowlavi Nameh. 5th ed. Tehran: Agah; 1983.
14. Yasrebi SY. Philosophy of Mysticism. Qom: Hawza-ye Elmiyyeh; 1998.
15. Hasani Jalilian M, Sahraei G. Tracing the Roots of the Prison and Well Motifs in Mystical Literature. History of Literature Quarterly, Shahid Beheshti University. 2011(3/65):39-69.
16. Ayn al-Qudat H. Tamhidat. 5th ed. Asiran A, editor. Tehran: Manouchehri Library; 1998.
17. Plato. Collected Works. Lotfi MH, editor. Tehran: Kharazmi; 1978.
18. Zamani K. On the Shore of the Masnavi-ye Ma'navi: Explanation of the Purposes of the Verses. Tehran: Ghatreh; 2003.
دانلود
گاهشمار انتشار
- ارسال
- بازنگری
- پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Najmeh Akbari Javar (Author); Mohammad Dianti Feizabadi; Khorshid Ghanbari Neniz (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
