طبیعت و زیست بوم در رمان بیوه کشی از یوسف علیخانی از منظر نقد بوم گرا

طناز  عسکری; شهرام عدالتی شاهی; بهاره  جلایر

نویسندگان

طناز عسکری دانشجوی دکتری، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران مرکزی ، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران نویسنده https://orcid.org/0000-0002-7918-3916
شهرام عدالتی شاهی گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران https://orcid.org/0009-0007-0471-6638
بهاره جلایر گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران نویسنده https://orcid.org/0009-0002-3010-3118

کلمات کلیدی:

بوم‌گرایی, ادبیات روستایی, زیست ‌بوم, فرهنگ بومی, داستان بیوه ‌کشی

چکیده

نقد بوم ‌گرایانه رویکردی میان ‌رشته‌ای است که به بازکاوی پیوندهای ناگسستنی میان متن ادبی و بستر فیزیکی و فرهنگی زیست ‌بوم می ‌پردازد و کنش‌های متقابل انسان و محیط پیرامون را واکاوی می ‌کند. پژوهش حاضر با روش تحلیل محتوا و رویکرد توصیفی-تحلیلی، رمان «بیوه ‌کشی» نوشته ‌ی یوسف علیخانی را از منظر بوم‌گرایی زیر ذره ‌بین قرار داده است. در این اثر، نمودهای بوم‌گرایانه در تاروپود فرهنگ، آیین‌های محلی، رفتارهای اجتماعی و ساختارهای سیاسی بازتاب یافته ‌اند. محور روایت، سرنوشت زنی روستایی است که سنت‌های حاکم بر زیستگاهش او را به ازدواج‌های اجباریِ پی‌درپی با برادرانی وامی‌دارد که یکی پس از دیگری جان می ‌بازند. بافت روایی نشان می ‌دهد که چگونه طبیعت و باورهای بومی بر زیست شخصیت‌ها پنجه افکنده ‌اند و در سوی مقابل، انسان نیز بر چرخه ‌های اکولوژیک اثرگذار است. این پژوهش در پی آن است تا تعادل ظریف میان نیازهای انسانی و پایداری محیط زیست را از دریچه ‌ی نقد ادبی تبیین کند.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

1. Alikhani Y. Widow-Killing. Tehran, Iran: Amut Publishing; 2013.

2. Ebrahimi F, Parsapour Z, Habibi-Nesami M. A Ruckertian Study of the Novel Never Let Me Go. Research Journal of Persian Literary Criticism. 2013;2(4):95-112.

3. Tošić J. Ecocriticism: An Interdisciplinary Study of Literature and Environment. Facta Universitatis, Series: Linguistics and Literature. 2006;4(1):43-50.

4. Garrard G. Ecocriticism. London and New York: Routledge; 2004.

5. Buell L. The Environmental Imagination: Thoreau, Nature Writing, and the Formation of American Culture. Cambridge, MA, USA: Harvard University Press; 1995.

6. Shiva V, Mies M. Ecofeminism. London, UK: Zed Books; 1993.

7. Parsapour Z. Green Literature: An Introduction to Ecocriticism in Iranian Literature. Literary Criticism Quarterly. 2013;6(23):51-78.

8. Moradi A. An Ecofeminist Reading of the Novel Hars by Mahsa Malek-Marzban. Research in Literary Criticism and Stylistics. 2021;12(3):21-45.