بررسی سبکی آثار اقتباسشده از مثنوی مولوی برای کودکان و نوجوانان در سه سطح زبانی، ادبی و محتوایی
کلمات کلیدی:
مثنوی مولوی, ادبیات کودک و نوجوان, اقتباس, بازنویسی, سبکشناسی, تحلیل محتواییچکیده
این پژوهش با هدف بررسی سبکی آثار اقتباسشده از مثنوی مولوی برای کودکان و نوجوانان در سه سطح زبانی، ادبی و محتوایی انجام شده است. مثنوی معنوی یکی از مهمترین آثار ادبی و عرفانی زبان فارسی است که به دلیل برخورداری از حکایتهای متنوع، مضامین اخلاقی و تربیتی، و ظرفیت بالای روایتپردازی، همواره مورد توجه نویسندگان ادبیات کودک و نوجوان قرار داشته است. با وجود اهمیت این اثر، فاصله زبانی و فرهنگی میان متن اصلی و مخاطبان کمسنوسال، ضرورت بازنویسی و اقتباس آن را آشکار میسازد. ازاینرو، بررسی کیفیت و ویژگیهای سبکی این آثار اقتباسی میتواند در ارزیابی میزان موفقیت آنها در انتقال مفاهیم مثنوی به نسل جدید مؤثر باشد. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و بر پایه مطالعه نمونههایی از آثار اقتباسشده از مثنوی، به تحلیل شیوههای بهکاررفته در بازآفرینی این حکایتها پرداخته است. یافتهها نشان میدهد که در سطح زبانی، مهمترین ویژگی آثار موفق، استفاده از واژگان ساده، ساختارهای نحوی روان، گفتوگوهای طبیعی و حذف عناصر دشوار زبانی است. در سطح ادبی، انسجام روایت، شخصیتپردازی متناسب با گروه سنی، تصویرسازی عینی و تقویت کشش داستانی از مهمترین عوامل موفقیت آثار اقتباسی به شمار میرود. در سطح محتوایی نیز بیشترین توجه به مفاهیم اخلاقی و تربیتی مانند صداقت، فروتنی، خردورزی، مهربانی و خودشناسی معطوف بوده است. نتایج پژوهش نشان میدهد که اقتباسهای موفق توانستهاند ضمن حفظ هسته معنایی حکایتهای مثنوی، آنها را با نیازهای شناختی و عاطفی کودکان و نوجوانان هماهنگ سازند. در مجموع، کیفیت آثار اقتباسی بیش از هر چیز به ایجاد تعادل میان وفاداری به متن اصلی و انطباق با ویژگیهای مخاطب وابسته است.
دانلودها
مراجع
1. Ariès P. Centuries of Childhood1962.
2. Durant W. The Story of Civilization1935.
3. Locke J. An Essay Concerning Human Understanding1690.
4. Rousseau J-J. Emile1762.
5. Mohammadi MH, Ghaeini Z. History of Children's Literature in Iran2000.
6. Anousheh H. Encyclopedia of Persian Literature1997.
7. Molavi Ja-D. Masnavi-ye Ma'navi2004.
8. Shafiei Kadkani MR. Music of Poetry2012.
9. Mortazaei P. Rewritings and Recreations of Masnavi for Children and Adolescents 2012.
10. Sattari F. Pathology of Masnavi Rewritings in Children's Literature. 2022.
11. Jamali A. Message Transfer Strategies in Masnavi Rewritings. 2013.
12. Moghadam M. Content Analysis of Rewritten Masnavi Stories. 2013.
13. Shoarinejad AA. Children's Literature and Education1991.
14. Payvar J. Several Decades of Rewriting the Masnavi. 2018.
15. Aghanouri F. A Model for Rewriting Masnavi Stories for Children. 2021.
16. Dad S. Dictionary of Literary Terms2018.
17. Sattari F, Adelzadeh P. Educational Objectives in Masnavi Rewritings. 2023.
18. Najafi S. Educational Concepts in Rewritten Masnavi Stories. 2015.
19. Rezaei H. Comparative Analysis of Rewritten Masnavi Tales. 2016.
20. Morouji Latifi M. Aristotle and Childhood Education. 2025.
21. Hejazi M. Children's Literature Studies2006.
22. Akhavat F. A Review of Masnavi Rewritings for Children and Adolescents. 2010.
دانلود
چاپ شده
ارسال
بازنگری
پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Jamileh Shirvani (Author); Parvin Mortazaei; Sadegh Fallahi (Author)
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
