بازتاب اعتراض در شعر سیمین دخت وحیدی

چکیده

ادبیات اعتراض، به‌عنوان یکی از جریان‌های برجسته ادبی، همواره نقش مهمی در بازتاب دغدغه‌های اجتماعی، سیاسی و فرهنگی شاعران و نویسندگان داشته است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل مضامین اعتراضی در شعر سیمین دخت وحیدی، یکی از چهره‌های شاخص شعر معاصر ایران، انجام شده است. این مطالعه با روش توصیفی-تحلیلی، به بررسی دو محور اصلی اعتراض در اشعار وی، یعنی اعتراض فراملی و اعتراض درون‌کشوری، پرداخته است. در بعد فراملی، اشعار وحیدی با نگاهی انسان‌دوستانه و مبتنی بر باورهای دینی، به مسائل جهانی نظیر جنایات علیه مردم فلسطین، جنگ‌های تحمیلی و هتک حرمت مقدسات اسلامی توجه دارد و با زبانی عاطفی و نمادین، ناکارآمدی نهادهای بین‌المللی و سکوت جهانی را نقد می‌کند. در بعد درون‌کشوری، اعتراضات وی معطوف به موضوعاتی چون فرسایش ارزش‌های اخلاقی، ریاکاری، مادی‌گرایی، فراموشی آرمان‌های انقلاب و شهدا، و تهاجم فرهنگی است. یافته‌ها نشان می‌دهد که وحیدی با بهره‌گیری از ابزارهای ادبی نظیر طنز تلخ، کنایه و تصاویر شاعرانه، نقدهای اجتماعی خود را به‌گونه‌ای تأثیرگذار ارائه کرده که مخاطب را به تأمل و اصلاح دعوت می‌کند. ویژگی بارز شعر وی، پیوند عمیق با ارزش‌های اسلامی و غیرت اجتماعی است که اعتراضات او را به فریادی برای بیداری جمعی و حفظ هویت ملی و معنوی تبدیل کرده است.