تقابل زنان و مردان در کوچه اقاقیا بر اساس تحلیل انتقادی گفتمان فمینیستی

چکیده

نویسندگان زن بر این باورند که در ادبیات مردان، نقشی که به زنان داده می شود نقشی فرعی است و زن در بیشتر آثار ادبی، عبارت از دیگری مرد است و به همین دلیل در ادبیات مرد محور، تجربه و مسائل مربوط به زنان، مورد توجه قرار نمی گیرد. این موضوع باعث شد که نویسندگان زن بر این نکته تاکید کنند که زنان به دلیل برخورداری از امتیاز خاص بیولوژیکی، معنی خاصی از تجربه زنانه به خواننده نشان می دهند که ادبیات مردانه قادر به توصیف و بیان آن نیست. از جمله نویسندگان زن معاصر که به جد به زندگی زنان و نیز زبان خاص آنها پرداخته راضیه تجار است. رمان کوچه اقاقیا از جمله داستانهای اوست که در آن نقش زنان برجسته و موثر در پیشبرد طرح داستان است. شخصیت‌های زن این داستان به تبع گفتمان مسلط مردانه، مجبور به پذیرش خواسته های مردان و نیز پذیرش برخی مولفه‌های جامعه مرد سالار به خصوص چند همسری شده اند. با این حال تعمد نویسنده بر نادیده گرفتن جایگاه فاعلی مردان در داستان و فعال و کنشگر بودن زنان، زمینه شکل گیری ادبیات داستانی زنانه، تقابل با مردان و برخی آموزه های فمینیستی را مهیا نموده است. تحلیل و بررسی این موارد بر مبنای تحلیل انتقادی گفتمان، تقابل با سنت و جامعه مردسالار و نیز زمینه های اجتماعی و سیاسی حاکم را که باعث مطیع و منفعل شدن زنان در ساختار جامعه سنتی و مرد سالار ایران است به خوبی نشان می دهد.