بررسی و تحلیل تطبیقی رمان «بامداد خمار» و آخرین قطار به استانبول»

نویسندگان

    صونا ارشادی گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران
    فروغ جلیلی * گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران foroughjalili@iau.ac.ir
    عباس باقی نژاد گروه روه زبان و ادبیات فارسی، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران

کلمات کلیدی:

 ادبیات تطبیقی, فتانه حاج­سیدجوادی, آیشه کولین, بامداد خمار, آخرین قطار به استانبول

چکیده

رمان­های «بامداد خمار» نوشتۀ «فتانه حاج‌سیدجوادی» و «آخرین قطار به استانبول» اثر «آیشه کولین» نویسندۀ اهل ترکیه، هر دو با محوریت تجربۀ عشق، ازدواج و کُنش زنانه در بستر سنت و مدرنیته شکل‌گرفته‌اند؛ با این وصف، در دو بسترِ فرهنگی، اجتماعی و تاریخی متفاوت نظام‌یافته‌اند. در این پژوهش با رویکردی توصیفی – تحلیلی، تلاش شده تا تطبیقی تحلیلی میان رویکرد روایی، شخصیت، تقابل­ها و موضوعات دو رمان صورت گیرد. نتایج پژوهش حکایت از آن دارد: باوجود این­که در هر دو رمان، یک زن در موقعیت شخصیت اصلی قرار دارد و با توجه به این­که در هر دو رمان، یک ازدواجِ نامتعارف، سرآغاز شکل­گیری مسائلِ شخصیت، رویدادها و حرکت در داستان است، تقابل اصلی که خلق درون­مایۀ هر دو رمان بر اساس آن نظام‌یافته، دارای تفاوت اساسی است؛ بدین گونه که تقابل شخصیت در رمان بامداد خمار، حیطه­ای محدود و طبقاتی دارد و مبتنی بر احساساتِ نوجوانیِ شخصیت و بر اساس مناسبات نظام اشرافی و موروثی است؛ درحالی‌که تقابل موجود در رمان آخرین قطار به استانبول، فراتر از خانواده و بر مبنای تعارضِ شخصیت با یک نظام فکری و اعتقادی کلان سامان‌یافته است؛ به‌بیان‌دیگر، رمان بامداد خمار، یک بحران و تقابل خُرد، میان فرد، طبقه و خانواده را ترسیم می­کند؛ در مقابل، رمان آخرین قطار به استانبول، فرد را در موقعیت تقابل و بحرانی اجتماعی، سیاسی و تاریخی قرار می­دهد؛ افزون بر این، محور روایت در بامداد خمار، تجربۀ یک شکست توسط شخصیت اصلی است و در آخرین قطار به استانبول، محور روایت، عملی شدن یک تصمیم بزرگ، توسط شخصیت اصلی و گذار وی از موانع و خطرهایی است که تبعات این تصمیم به شمار می­آیند.

دانلودها

دسترسی به دانلود اطلاعات مقدور نیست.

مراجع

1. Anoushirvani A. The Ups and Downs of Comparative Literature in the World. Comparative Literature Journal. 2014;5(1):3-8.

2. Wellek R. The Crisis of Comparative Literature. Comparative Literature Journal. 2010;1(2):85-97.

3. Zarrinkoub A. Literary Criticism. Tehran: Amir Kabir; 1975.

4. Mirsadeghi J, Mirsadeghi M. Dictionary of Fiction Writing. Tehran: Mahnaz; 1998.

5. Remak H. Definition and Function of Comparative Literature. Comparative Literature Journal. 2012;3(2):54-73.

6. Ghanimi Hilal M. Comparative Literature: Historical Development, Influence, and Interaction of Islamic Culture and Literature. Ayatollahzadeh Shirazi SM, editor. Tehran: Amir Kabir; 1994.

7. Kundera M. The Art of the Novel. Homayoun P, editor. Tehran: Qatre; 2004.

8. Akhavat A. Dastur-e Zaban-e Dastan (Grammar of Narrative). Tehran: Farda; 1992.

9. Maugham S. On the Novel and the Short Story. Dehghan K, editor. Tehran: Pocket Books Co.; 1998.

10. Shahsavari MH. Moving in the Fog: How to Think Like a Writer. Tehran: Cheshmeh; 2016.

11. Rusli A. The Magic of Point of View. Soleimani M, editor. Tehran: Sooreh Mehr; 2015.

12. Dad S. Dictionary of Literary Terms. Tehran: Morvarid; 2006.

13. Mirsadeghi J. Elements of Fiction. Tehran: Sokhan; 2000.

14. Forster EM. Aspects of the Novel. Younesi E, editor. Tehran: Amir Kabir; 1973.

15. Mandanipour S. The Book of Scheherazade’s Ghosts: Structures, Techniques, and Forms of Modern Fiction. Tehran: Qoqnoos; 2010.

16. McKee R. Story: Structure, Style, and the Principles of Screenwriting. Gozarabadi M, editor. Tehran: Hermes; 2008.

17. Payandeh H. Opening the Novel: Iranian Fiction in the Light of Literary Theory and Criticism. Tehran: Qoqnoos; 2015.

18. Prince G. Narratology: The Form and Function of Narrative. Shahba M, editor. Tehran2016.

19. Seyedabadi A-A. In Defense of Popular Fiction. Dastani Literature Journal. 2002(59):22-3.

20. Dastgheib A. Bamdad-e Khomar by Fattaneh Haj Seyed Javadi. From the Perspective of Criticism: Collected Essays. 5. Tehran: Khaneh Ketab; 2012.

21. Taslimi A. Propositions on Contemporary Iranian Literature: Fiction. Tehran: Ketab-e Ameh; 2009.

دانلود

چاپ شده

۱۴۰۴/۱۲/۰۱

ارسال

۱۴۰۴/۰۷/۰۲

بازنگری

۱۴۰۴/۱۱/۰۱

پذیرش

۱۴۰۴/۱۱/۰۷

شماره

نوع مقاله

مقالات

ارجاع به مقاله

ارشادی ص. . . . . .، جلیلی ف.، و باقی نژاد ع. . . . . . . . . (1404). بررسی و تحلیل تطبیقی رمان «بامداد خمار» و آخرین قطار به استانبول». گنجینه زبان و ادبیات فارسی، 1-16. https://jtpll.com/index.php/jtpll/article/view/270

مقالات مشابه

101-110 از 135

همچنین برای این مقاله می‌توانید شروع جستجوی پیشرفته مقالات مشابه.