هماهنگی عاطفه و تصویر در غزلیات سعدی: تحلیل ساختاری سازوکار عینی‌سازی عاطفه و پویایی تصویر
DOI:
https://doi.org/10.61838/jtpll.573کلمات کلیدی:
سعدی, غزل, عاطفه, تصویرسازی, عینی‌سازی عاطفه, انسجام ساختاریچکیده
پژوهش حاضر با هدف تبیین سازوکار ارتباط میان عاطفه و تصویر و بررسی چگونگی نقش‌آفرینی متقابل این دو مؤلفه در شکل‌گیری انسجام غزل‌های سعدی انجام شده است. مسئله اصلی پژوهش آن است که عاطفه در غزل سعدی چگونه از طریق عناصر تصویری عینیت می‌یابد و در مقابل، ساختار تصویر چگونه به بازنمایی و تشدید کیفیت عاطفی شعر کمک می‌کند. پژوهش از نظر هدف بنیادی و از نظر روش، توصیفی ـ تحلیلی است و با رویکرد تحلیل محتوای کیفی انجام شده است. جامعه پژوهش، غزلیات سعدی و نمونه مورد بررسی، ۳۰ غزل است که به شیوه هدفمند و بر اساس برجستگی هم‌زمان مؤلفه‌های عاطفی و تصویری انتخاب شده‌اند. در فرایند تحلیل، نمونه‌ها بر اساس نوع عاطفه، نوع تصویر، میزان پویایی تصویر و حوزه منبع تصویر بررسی و روابط میان این مؤلفه‌ها تحلیل شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که تصویر در غزل سعدی صرفاً نقشی تزئینی ندارد، بلکه یکی از سازوکارهای اصلی عینی‌سازی و انتقال عاطفه است. این هماهنگی در سه سطح واژگانی، تصویری و ساختاری نمود می‌یابد؛ به‌گونه‌ای که انتخاب واژگان دارای بار حسی و عاطفی، نوع و کیفیت تصویر را جهت‌دهی می‌کند و پویایی یا ایستایی تصویر نیز با کیفیت عاطفی غالب در غزل ارتباط می‌یابد. بر این اساس، می‌توان گفت پیوند عاطفه و تصویر در غزل سعدی رابطه‌ای صرفاً هم‌نشینانه نیست، بلکه سازوکاری ساختاری برای ایجاد انسجام میان فرم و محتواست. نتایج پژوهش می‌تواند به فهم دقیق‌تر چگونگی عینی‌شدن حالات درونی و سازمان‌یافتن عناصر تصویری در غزل کلاسیک فارسی کمک کند.
دانلودها
مراجع
1. Fesharaki M. The ghazals of Saadi and Hafez. Dorr-e Dari (Lyrical and Mystical Literature). 2011;1(1):99-127.
2. Barani M, Nasim Bahar AA. Repetition in the emotional meanings and artistic language of Saadi's ghazals. Journal of Lyrical Literature Research. 2012;10(18):29-50.
3. Jabri S. Depicting the formlessness of imagination in Saadi's poetry. Poetry Studies (Bustan-e Adab: Social Sciences and Humanities). 2012(12):22-48.
4. Rouhani M, Mahdinia Choubi SM. Saadi's innovative methods of using simile and metaphor in the ghazal. Stylistics of Persian Poetry and Prose (Bahar-e Adab). 2011(11):223-42.
5. Sharafi Aa-S, Asad MR, Asgari F. Analyzing the artistic elements and images of nature in the poetry of Saadi and Petrarch with emphasis on illustrated manuscripts. Literary Aesthetics. 2021(48):77-106.
6. Daraei S, Amini Mofrad T, Nowdehi K. The image of the lover in Saadi's ghazals. Stylistics of Persian Poetry and Prose (Bahar-e Adab). 2022(79):133-46.
7. Hafez Mansour A. Imagery in Saadi's poetry. Nameh-ye Parsi. 2006(40):67-74.
8. Dashti A. The realm of Saadi: Sepehr; 1977.
9. Saadi Ma-DMiM. Saadi's ghazals. Foroughi MA, editor: Haj Mohammad Hossein Eqbal Partnership Publications; 1963.
دانلودها
گاه‌شمار انتشار
- ارسال
- بازنگری
- پذیرش
شماره
نوع مقاله
مجوز
حق نشر 2025 Bita Solati Morad ala (Author); Rahim Koushesh Shabestari
این پروژه تحت مجوز بین المللی Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 می باشد.
