Maher Publishing Institute گنجینه زبان و ادبیات فارسی 3060-7930 در دست انتشار 1405 10 01 Foregrounding and the Aesthetic Functions of Hyperbole in the Kush-nama Based on Russian Formalist Theory برجسته‌سازی و کارکردهای زیبایی‌شناختی اغراق در منظومه کوش‌نامه با تکیه بر نظریه فرمالیسم روسی 1 18 FA فرزانه دستمرد استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. Journal Article 1405 02 15 <p>Epic poems provide a fertile ground for the creation of images that transcend ordinary human experience and sensory perception. In this context, the rhetorical device of “hyperbole” is not merely an instrument for embellishing discourse; rather, it functions as a mechanism for establishing an epic tone and constructing the textual world. The present study aims to analyze the aesthetic and formal functions of hyperbole in the Kush-nama, composed by Iranshan ibn Abi al-Khayr, drawing on Russian Formalist theory, particularly the concepts of defamiliarization, foregrounding, and semantic deviation. The fundamental research problem concerns how the poet, through the disruption of logical and material relations, elevates the audience’s perception beyond the level of ordinary apprehension and renders events strange, extraordinary, and wondrous. This study employs a descriptive-analytical method based on library research and is organized through the extraction and classification of hyperbolic verses from the poem. The findings indicate that hyperbole in the Kush-nama operates on three fundamental levels: first, the defamiliarization of the objective scales of battle and the transformation of the physical dimensions of time and space; second, semantic deviation at the cosmic level, including the passivity and fear of celestial bodies; at the perceptual and sensory level, including the transmission of sonic vibrations to the depths of the waters and the heights of the heavens; and at the quantitative level, including the profusion of bloodshed, death, and the exhaustion of the earth; and third, its constructive interaction with other rhetorical devices, such as condensed similes and the personification of phenomena. The cumulative effect of these mechanisms is the transformation of narrative language into a self-contained structure and the creation of an awe-inspiring and immeasurable atmosphere that compels the audience to engage in aesthetic contemplation of the magnitude of the battles.</p> <p>منظومه‌های حماسی بستر آفرینش تصاویری فراتر از تجربه‌های روزمره و ادراک حسی انسان هستند. در این میان، آرایه «اغراق» صرفاً ابزاری برای زینت کلام نیست، بلکه عاملی برای ایجاد  لحن حماسی و جهان‌سازی متن به شمار می‌رود. هدف این پژوهش، تحلیل کارکردهای زیبایی‌شناختی و فرمی اغراق در منظومه کوش‌نامه سروده ایران‌شان بن ابی‌الخیر، با تکیه بر نظریه فرمالیسم روسی (به‌ویژه مفاهیم آشنایی‌زدایی، برجسته‌سازی و هنجارگریزی معنایی) است. مسئله بنیادین پژوهش این است که شاعر چگونه از رهگذر نقض پیوندهای منطقی و مادی، ادراک مخاطب را از سطح دریافت معمولی فراتر برده و رویدادها را غریب و شگفت‌آور جلوه می‌دهد. روش پژوهش در این مطالعه، توصیفی‌ـ‌تحلیلی و مبتنی بر اسناد کتابخانه‌ای است که با استخراج و دسته‌بندی ابیات مبالغه‌آمیز منظومه سامان یافته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اغراق در کوش‌نامه در سه لایه بنیادین عمل می‌کند: نخست، آشنایی‌زدایی از مقیاس‌های عینی نبرد و دگرگون ساختن ابعاد فیزیکی زمان و مکان؛ دوم، هنجارگریزی معنایی در سطوح کیهانی (انفعال و ترس اجرام فلکی)، ادراکی و حسی (سرایت ارتعاش صدا به اعماق آب و بلندای افلاک) و کمّی (وفور خون، مرگ و فرسودگی زمین)؛ و سوم، هم‌پوشانی سازنده با سایر شگردهای بیانی مانند تشبیهات بلیغ و جاندارپنداری پدیده‌ها. حاصل این سازوکارها، تبدیل زبان روایت به ساختاری خودبسنده و القای فضایی پرهیبت و تقدیرناپذیر است که ذهن مخاطب را به درنگی زیبایی‌شناختی در برابر عظمت نبردها وامی‌دارد.</p> https://jtpll.com/index.php/jtpll/article/download/528/324