Maher Publishing Institute گنجینه زبان و ادبیات فارسی 3060-7930 در دست انتشار 1406 02 01 Conceptual Metaphors in the Dialogues of Rumi’s Masnavi, with Emphasis on the Fundamental Concepts of the Ney-Nama استعاره‌های مفهومی در دیالوگ‌های مثنوی مولانا با تأکید بر مفاهیم بنیادین نی‌نامه 1 20 FA نجمه اکبری جور دانشجوی دکتری، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی ، کرمان، ایران محمد دیانتی فیض آبادی گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی ، کرمان ، ایران خورشید قنبری ننیز گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد کرمان، دانشگاه آزاد اسلامی ، کرمان ، ایران Journal Article 1405 01 11 <p>The Masnavi-ye Ma‘navi, as one of the most prominent mystical works of Persian language and literature, represents and develops a coherent system of fundamental concepts through narratives, stories, and dialogues. Within this framework, the Ney-Nama, as the conceptual prelude to the Masnavi, introduces a set of concepts and themes and provides a conceptual framework for understanding the work’s system of meaning. The present study aims to examine conceptual metaphors in the dialogues of the Masnavi by identifying and analyzing the concepts articulated in the verses of the Ney-Nama and tracing their reflections in the narratives of the Masnavi. Drawing on library-based sources, the study employs a descriptive-analytical method grounded in a text-centered reading of the verses and dialogues, while Conceptual Metaphor Theory is applied to the analysis of metaphors. The findings indicate that the concepts introduced in the Ney-Nama are not merely independent themes confined to the opening of the Masnavi; rather, they constitute a coherent network that extends throughout all six books and assumes diverse and, at times, more complex forms within the context of narrative dialogues. This study identifies the fundamental concepts of the Ney-Nama, including separation from the origin, separation and longing, suffering, awakening, mystical knowledge, love, voluntary death, annihilation (fana), truth, unveiling and mystical intuition, and unity, and examines and analyzes their manifestations in the dialogues of the Masnavi. Examination of these concepts reveals that they are interconnected through a conceptual and sequential relationship. The results further demonstrate that the metaphorical network extending from the Ney-Nama to the end of the sixth book possesses considerable semantic coherence and may be regarded as a conceptual schema for understanding the human epistemic and mystical journey in the Masnavi.</p> <p>مثنوی معنوی، به عنوان یکی از برجسته ترین آثار عرفانی زبان و ادب فارسی ، نظامی منسجم از مفاهیم بنیادین را در قالب روایت‌ها، داستان‌ها و دیالوگ ها ، بازنمایی و بسط می دهد. در این میان، نی‌نامه به‌عنوان دیباچه‌ای مفهومی بر مثنوی، مفاهیم و مضامینی را ارائه و چارچوبی مفهومی برای فهم نظام معنایی اثر فراهم می آورد . پژوهش حاضر با هدف بررسی استعاره‌های مفهومی در دیالوگ‌های مثنوی، به استخراج و تحلیل مفاهیم مطرح‌شده در ابیات نی‌نامه و  بازتاب آن‌ها در داستان‌های مثنوی می‌پردازد. روش پژوهش با استناد از منابع کتابخانه ای و توصیفی ـ تحلیلی ، مبتنی بر خوانش متن‌محور ابیات و دیالوگ‌هاست و در تحلیل استعاره‌ها از رویکرد استعاره مفهومی بهره گرفته شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که مفاهیم مطرح‌شده در نی‌نامه، صرفاً مضامین مستقل و محدود به آغاز مثنوی نیستند، بلکه همچون شبکه‌ای منسجم  ، در سراسر شش دفتر تداوم می‌یابند و در بافت گفت‌وگوهای روایی، صورت‌های گوناگون و گاه پیچیده‌تری پیدا می‌کنند. در این جستار مفاهیم بنیادین نی نامه ، از جمله جدایی از اصل ، فراق ، درد ، بیداری ، معرفت ، عشق ، مرگ اختیاری، فنا، حقیقت، کشف و شهود و وحدت استخراج و بازتاب آن‌ها در دیالوگ های  مثنوی بررسی و تحلیل شده است . بررسی این مفاهیم نشان می‌دهد که میان آن‌ها پیوندی زنجیره‌ای و مفهومی برقرار است؛  نتایج پژوهش نشان می‌دهد که شبکه استعاری شکل‌گرفته از نی‌نامه تا پایان دفتر ششم، انسجام معنایی قابل‌توجهی دارد و می‌توان آن را طرح‌واره‌ای مفهومی برای فهم سیر معرفتی و عرفانی انسان در مثنوی دانست.</p> https://jtpll.com/index.php/jtpll/article/download/509/323