Maher Publishing Institute گنجینه زبان و ادبیات فارسی 3060-7930 در دست انتشار 1405 07 01 A Comparative Examination and Analysis of Hafez’s and Mahwi’s Views on the Question of Love and Its Various Dimensions بررسی و تحلیل تطبیقی نگاه حافظ و محوی به مسأله عشق و ساحات مختلف آن 1 12 FA عدنان مصطفی موسی الداودی دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و زبانهای خارجی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران احمد فرشبافیان دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات فارسی و زبان‌های خارجی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران محمد خاکپور دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات فارسی و زبان‌های خارجی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Journal Article 1404/12/23 <p>In Islamic mysticism, love is not a secondary emotion, but rather an ontological, life-giving reality and the ultimate end of the spiritual wayfarer’s path. Using a comparative analytical method, this study examines the various dimensions of love—true and metaphorical love, longing, attraction, annihilation, subsistence, and amorous symbolism—in the diwans of two prominent poets of Persian and Kurdish literature, Hafez Shirazi and Mulla Muhammad Mahwi. The main objective is to identify the fundamental similarities and differences in the definition and representation of love in the works of these two poets and to explain the causes of these differences on the basis of their cultural and linguistic contexts. The findings indicate that both poets regard love as the essence of existence and the sole path to union with Absolute Truth; nevertheless, Hafez represents love in connection with rindī, ambiguity, artistic aesthetics, and the conscious integration of metaphorical and true love, whereas Mahwi associates love with inner burning, annihilation, ascetic discipline, and the mystical experience of spiritual wayfaring. Hafez’s amorous mysticism has a hermeneutic and interpretive character, inviting the audience to uncover the hidden layers of meaning, while Mahwi’s mysticism is intuitive, existential, and grounded in the direct feeling of the Beloved’s presence. These differences are rooted in the divergent historical, social, and linguistic backgrounds of the two poets: Shiraz during the Muzaffarid period, as opposed to Kurdistan during the Ottoman period. Ultimately, through their poetic language, both poets offered an enduring model of the “religion of love,” which continues to flow within Persian and Kurdish literary culture.</p> <p>عشق در عرفان اسلامی نه یک احساس فرعی، بلکه حقیقت هستی‌بخش و غایت سلوک سالک به شمار می‌رود. این پژوهش با روش تحلیل تطبیقی به بررسی ساحات مختلف عشق (عشق حقیقی و مجازی، شوق، جذبه، فنا، بقا، و نمادپردازی عاشقانه) در دیوان دو شاعر شاخص ادب فارسی و کردی، حافظ شیرازی و ملا محمد محوی، می‌پردازد. هدف اصلی، شناسایی شباهت‌ها و تفاوت‌های بنیادین در تعریف و بازنمایی عشق در آثار این دو شاعر و تبیین علل این تفاوت‌ها بر اساس بافت فرهنگی و زبانی ایشان است. یافته‌ها نشان می‌دهد که هر دو شاعر عشق را جوهر هستی و یگانه راه وصال به حقیقت مطلق می‌دانند؛ با این حال، حافظ عشق را در پیوند با رندی، ایهام، زیبایی‌شناسی هنری و تلفیق آگاهانه عشق مجازی و حقیقی بازتاب می‌دهد، در حالی که محوی عشق را با سوز درونی، فنا، ریاضت و تجربه سلوکی عرفانی همراه می‌سازد. عرفان عاشقانه حافظ خصلتی هرمنوتیکی و تأویلی دارد و مخاطب را به کشف لایه‌های پنهان معنا فرا می‌خواند، در حالی که عرفان محوی ماهیتی شهودی، وجودی و مبتنی بر احساس مستقیم حضور معشوق است. این تفاوت‌ها ریشه در تفاوت زمینه‌های تاریخی، اجتماعی و زبانی دو شاعر (شیراز عصر آل مظفر در برابر کردستان عصر عثمانی) دارد. در نهایت، هر دو شاعر با زبان شعری خود الگویی ماندگار از «دین عشق» ارائه داده‌اند که همچنان در فرهنگ ادبی فارسی و کردی جاری است.</p> https://jtpll.com/index.php/jtpll/article/download/388/230