Maher Publishing Institute گنجینه زبان و ادبیات فارسی 3060-7930 4 تابستان 1405 1405 04 01 The Reflection of Myths in the Formation of Iranian Cultural and Social Identity: From the Shahnameh to the Contemporary Era بازتاب اسطوره‌ها در شکل‌گیری هویت فرهنگی و اجتماعی ایرانیان؛ از شاهنامه تا عصر معاصر 1 17 FA مهرداد غفاری نیاء دانشجوی دکتری، گروه زبان و ادبیات فارسی ، واحد دزفول، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول، ایران. فرحناز حسینی پناه استاد، گروه زبان وادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، دزفول، ایران. مسعود خردمندپور گروه زبان و ادبیات فارسی ، واحد دزفول، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول، ایران. فرزانه یوسف قنبری گروه وزبان ادبیات فارسی، واحد دزفول، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول، ایران. Journal Article 1404/10/01 <p>The present study aims to provide a comprehensive examination of the impact of myths on the cultural and social identity of Iranians, seeking to analyze the position of these foundational narratives from historical, theoretical, and functional perspectives. Myth, as one of the oldest meaning-making instruments of human society, not only constructs the fundamental frameworks of individual and national identity but also, in the tension between tradition and modernity, offers a platform for cultural resistance and the reconstruction of meaning. Drawing on classical literary texts (such as the Shahnameh) and contemporary studies in the social sciences, this article demonstrates how Iranian myths, particularly heroic myths, have played a central role in shaping the beliefs, values, and social patterns of Iranians. In addition to analyzing the functions of myth in literature and folklore, the study addresses the challenges of interpreting myth within the context of modern transformations, its contemporary reinterpretation, and its identity-related and gender-related functions. Emphasizing the dynamic capacity of myths in responding to contemporary issues, the article concludes that myth continues to constitute a discursive resource for redefining identity and fostering social cohesion in contemporary Iran.</p> <p>پژوهش حاضر، با هدف بررسی جامع تأثیر اسطوره‌ها بر هویت فرهنگی و اجتماعی ایرانیان، تلاش می‌کند جایگاه این روایت‌های بنیادین را از منظر تاریخی، نظری و کارکردشناسانه تحلیل کند. اسطوره، به‌مثابه یکی از کهن‌ترین ابزارهای معنابخش جامعه بشری، نه‌تنها چارچوب‌های بنیادین هویت فردی و ملی را می‌سازد بلکه در کشاکش سنت و مدرنیته بستری برای مقاومت فرهنگی و بازآفرینی معنا فراهم می‌آورد. این مقاله با اتکا به متون کلاسیک ادبی (مانند شاهنامه) و مطالعات معاصر علوم اجتماعی، نشان می‌دهد که چگونه اسطوره‌های ایرانی، به‌ویژه اسطوره‌های پهلوانی، نقشی محوری در شکل‌دهی باورها، ارزش‌ها و الگوهای اجتماعی ایرانیان داشته‌اند. در کنار تحلیل کارکرد‌های اسطوره در ادبیات و فرهنگ عامه، به چالش‌های تفسیر اسطوره در بستر تحولات مدرن، بازخوانی معاصر و کارکردهای هویتی و جنسیتی آن پرداخته می‌شود. مقاله با تاکید بر ظرفیت پویای اسطوره‌ها در مواجهه با مسائل روز، نتیجه می‌گیرد که اسطوره همچنان سرمایه‌ای گفتمانی برای بازتعریف هویت و انسجام اجتماعی ایران معاصر محسوب می‌شود.</p> https://jtpll.com/index.php/jtpll/article/download/328/239