Maher Publishing Institute گنجینه زبان و ادبیات فارسی 3060-7930 3 بهار 1404 2025 06 03 Investigating the Manifestations of the Science of Semantics in the Poetry Collection of Shaukat Bukhari بررسی جلوه‌های علم معانی در دیوان شعر شوکت بخاری 77 93 10.61838/jtpll.108 FA امیدوار عالی محمودی گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد ایذه، دانشگاه آزاد اسلامی، ایذه، ایران. سلطانمراد علی مردان خانی گروه زبان وادبیات فارسی، واحد ایذه، دانشگاه آزاد اسلامی، ایذه، ایران. سید علی سهراب نژاد گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد ایذه، دانشگاه آزاد اسلامی، ایذه، ایران. Journal Article 2025 02 21 <p>The science of <em>Ma‘ānī</em> (semantics) examines the appropriateness of speech in accordance with the context and circumstances of the speaker, the audience, the setting, the subject matter, and the literary genre. The focus of this discipline lies in the analysis of sentence types from the perspective of their secondary meanings. The present study, conducted using a descriptive-analytical method, aims to explore the manifestations of the science of semantics in the poetry collection (<em>Dīvān</em>) of Shaukat Bukhari. The findings of this research indicate that Shaukat Bukhari, in his efforts to enrich his speech and engage the mental faculties of his audience, skillfully and astonishingly employs various fundamental concepts of semantics such as assertive attribution (<em>isnād-i khabarī</em>), restriction and exclusivity (<em>qaṣr wa ḥaṣr</em>), performative utterances (<em>inshāʾ</em>), principles of separation (<em>faṣl</em>) and connection (<em>waṣl</em>), brevity (<em>ījāz</em>), elaboration (<em>iṭnāb</em>), among others. These rhetorical techniques are utilized in such a masterful way that readers not only derive immense aesthetic pleasure from reading this monumental work, but also gain profound insights through its layered secondary meanings.</p> <p>علم معانی چگونگی تناسب سخن، با مقتضای حال و مقام گوینده، مخاطب، مکان، موضوع و نوعی ادبی را بررسی و ارزیابی می‌کند. موضوع علم معانی بررسی انواع جمله از جهت معانی ثانویه آن است. پژوهش حاضر با هدف بررسی جلوه‌های علم معانی در دیوان شوکت بخاری و با روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است. تحقیق حاضر، حکایت از آن دارد که شوکت بخاری در راستای افزایش غنای سخن و تکاپوی ذهن مخاطب، مباحث مهمّی از علم معانی مانند اسناد خبری، قصر و حصر، انشاء، مواضع فصل، مواضع وصل، ایجاز، اطناب، و امثال آن را به روش­های نیکو و شگفت انگیز به کار گرفته، به گونه‌ای که خوانندگان این اشعار نه تنها با خوانش این اثر سترگ، لذّت فراوان حاصل می­کنند، که به مدد معانی ثانوی کلام، از مفاهیم بلند آن بهرمند می‌شوند.</p> https://jtpll.com/index.php/jtpll/article/download/108/83